स्याङ्जा । मुलुककै ठूलो कालीगण्डकी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनामा विद्युत् उत्पादन घटेको छ ।

चिसो मौसमसँगै नदीको बहाव घटेका कारण छिमेकी जिल्ला स्याङ्जाको मिर्मीमा रहेको आयोजनाले १४४ मेगावाट उत्पादन दिँदै आएकामा यतिबेला दैनिक ८० मेगावाटमा झरेको छ ।

पानीको बहाव घटेपछि उत्पादन पनि कम हुँदै गएको आयोजना प्रमुख राजेश पाण्डेले जानकारी दिनुभयो । ‘हिउँदमा प्रायःगरी उत्पादन घट्ने भए पनि यस पटक ५५ प्रतिशतभन्दा पनि बढी घटेको छ’ उहाँले भन्नुभयो, ‘वर्षायाम जस्तो फुल फेजको प्रोडक्सन भएको छैन ।’

पाण्डेले कालीगण्डकी मात्र नभई अन्य सहायक नदी र मूल सबैमा पानी घटेकाले असर परेको बताउनुभयो ।

उक्त आयोजनामा वर्षायाममा ३ वटै टर्बाइनबाट विद्युत् उत्पादन हुने र तर अहिले एउटा मात्र टर्बाइनबाट विद्युत् उत्पादन हुने गरेको छ । पानीको सतह कम हुँदा हिउँदमा २ टवाईन बन्द हुने गरेका छन् ।

<p>काठमाडौं ।</p><p>यो साता नेपाली शेयर बजारको परिसूचक नेप्से साताको पहिलो दिनको तुलनामा ३६.९९ अंकले घटेर अन्तिम दिन १४७२.१५ अंकमा पुगेको छ&nbsp;।</p><p>यो साता स्टकको कारोबार रकम पनि गत साताको भन्दा ११.९२ प्रतिशतले घटेको छ ।

यस साता नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा विभिन्न १७७ कम्पनीहरुको कारोबार भएको छ ।</p><p>जस अनुसार २४६५५ कारोबारहरुबाट २ अर्ब ५७ करोड ९१ लाख १८ हजार रुपैयाँ बराबरका ५७ लाख ११ हजार ८० कित्ता सेयरहरु किनबेच भएका छन् ।</p><p>यसैगरी यो साता समूहगत परिसूचक तर्फ व्यापार समूह बाहेकका अन्य सबै समूहको कारोबार घटेको छ ।</p><p>यो साता कारोबार रकमको आधारमा नेपाल दुरसंचार कम्पनी लिमिटेड, कारोबार भएको सेयर संख्या र कारोबार संख्याको आधारमा नेपाल ग्रामिण विकास बैंक लिमिटेड संस्थापक अग्रस्थानमा रहेको छ ।
</p>

सरकारको सामूहिक, करार र सहकारी खेतीको अवधारणा आर्थिक वर्ष ०७३–७४ को वार्षिक बजेटमार्फत घोषणा गरेको भए पनि कार्यान्वयन नहुँदा मुलुकले खाद्यान्नमा समेत विदेशको भर पर्न परेको छ ।

सामूहिक, करार र सहकारी खेतीसम्बन्धी ऐन नभएका कारण घोषित अवधारणा कार्यान्वयन हुन नसकेको हो ।

त्यसैगरी, सरकारले अघि सारेको भूमिहीन किसानलाई जमिन उपभोग गर्न दिएर आगामी ३ वर्षभित्र मुलुकलाई कृषिमा आत्मानिर्भर बनाइने योजना पनि कार्यान्वयमा जान सकेन ।

सरकारले कृषिमा आत्मनिर्भर हुन, वैदेशिक रोजगारमा गएका युवालाई यसप्रति आकर्षण गर्न, न्यून ब्याजदरमा कृषि ऋण उपलब्ध गराउने घोषणका साथै करार खेतीको अवधारणअनुसार कृषि क्षेत्रको विकास गर्न आर्थिक वर्ष ०७३–७४ को वार्षिक बजेटमार्फत घोषणा गरेको थियो ।

भारत, चीन, भियतनाम, बङ्गलादेश लगातयका मुलुकमा करार खेती सफल मानिएको छ । सोही विषयलाई अनुसरण गर्दै नेपालमा पनि करार खेती ऐन ल्याउने विषयमा पटक पटक छलफल भएको थियो ।

घोषणा गरिएको विषय कार्यान्वयन नहुनु, करार ऐन पारित नहुनु, खेती गर्नसक्ने युवा वैदेशिक रोजगारीमा जानु, जमिनमा सिँचाइ सुविधा नहुनु आदि कारणले खेतीयोग्य जमिन बाँझिने क्रम बढेको बढ्यै छ ।

करार खेतीबाट कृषकलाई बैंकिङ ऋण र बीमा गराउन सजिलो, बजार मूल्यसम्बन्धी जोखिम बहन गर्नुपर्ने अवस्थाको अन्त्य र उत्पादित वस्तु बिक्री–वितरणमा सजिलो हुने भएकाले करार ऐन आवश्यक कृषक समूह महासंघ नेपालका अध्यक्ष उद्धव अधिकारीले बताउनुभयो ।

हाल भारतबाट प्रतिमहिना रु २ अर्बको चामल आयात भइरहेको वाणिज्य मन्त्रालयको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । कृषि मज्दुर, भूमिहिन र सीमान्तकृत, मझौला र कृषि क्षेत्रमा संलग्न किसान, उद्यमी तथा व्यवसायीलाई सामूहिक तथा करार खेती गर्न दिने र उत्पादित वस्तुको बजारको सुनिश्चिततामार्फत कृषिको परनिर्भरता हटाइने योजना अन्तत व्यवहारमा लागू नभएकाले कृषि उपजको आयात बढेको हो ।

यसो हुँदा पनि कृषि विकास मन्त्रालयले भने आगामी ३ वर्षमा धान, मकै, तरकारी र माछामा नेपाल आत्मनिर्भर भई निर्यात गर्न सक्ने दाबी गरेको छ । कृषि विकास मन्त्रालयका सहसचिव योगन्द्रकुमार कार्कीले आगामी ३ वर्षमा रु ३ अर्बको धान, १ अर्बको मकै, १ अर्ब ३९ करोडको दलहन बाली, ८३ करोडको तरकारी र रु २८ करोडको माछा निर्यात गर्ने लक्ष्य लिएको बताउनुभयो ।

नेपालमा कूल खेती गर्न योग्य जमिनको ३३ दशमलव ३२ प्रतिशत जमिन बाझिएको छ ।

झापा । झापाको कन्काई नदीमा तटबन्ध निर्माण कार्य शुरु भएको छ ।

वर्षेनी कन्काई नदीको कटान र डुबानका समस्याले आजित बनेका स्थानीयबासी तटबन्ध निर्माण शुरु भएपछि हर्षित भएका छन् ।

शिवसतासीधाम–७ स्थित चन्द्रडाँगी पूर्व र ५ को भेलामुनिमा ५ करोड रुपैयाँको लागतमा तटबन्ध निर्माणको काम भइरहेको छ ।

कन्काईले वर्षेनी कैंयौं बिगाहा जमिन कटान गर्ने गरेको छ भने सयौं घर डुबान र बाढीले बगाउँदा मानवीय क्षति समेत हुने गरेको छ ।

खोटाङ । खोटाङ जिल्लाका दशवटै स्थानीय तह सदरमुकाम दिक्तेलसँग सडक सञ्जालमा जोडिएका छन् ।
दुई नगरपालिका र आठ गाउँपालिका रहेको जिल्लाका सबै स्थानीय तह दिक्तेलसम्मको सिधा सडक सञ्जालमा जोडिएका हुन् ।

यातायात सेवा नहुँदा यसअघि जिल्लाको उत्तरी र दक्षिणी क्षेत्रका स्थानीय ३ दिनसम्मको पैदल यात्रापछि सदरमुकाम आउने गरेका थिए ।

गत मंसीर ८ गतेदेखि दूधकोशीस्थित जयरामघाटमा निर्माण गरिएको पक्की पूल सञ्चालनमा आएपछि खोटाङ, राजधानी काठमाडौं लगायत अन्य जिल्लासँग सिधा सडक सञ्जालमा जोडिएको हो ।

मध्यपहाडी लोकमार्गमा गर्ने दिक्तेल–हलेसी र दिक्तेल–चखेवा सडक खण्डमा अहिले कालोपत्रे गर्ने काम भइरहेको छ ।