<p><span style="line-height: 1.42857143;">काठमाडौं,साउन २८ । &nbsp;अष्टेलियाको मेलबोर्नमा हुने अटिजमहरुको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा नेपालबाट बिशेष स्कुल तथा पुनःस्थापना केन्द्र (SSDRC) को प्रतिनिधित्व रहने भएको छ । संस्थाकी सन्चालिका सबिता उप्रेती, अटिजम बालक १३ बर्षीय आदेशराज काफ्ले र २० बर्षीय आलिसाको सहभागिता रहनेछ । सम्मेलनमा एड नेपालकी डाक्टर सिकसिता श्रेष्ठको पनि सहभागिता रहनेछ ।</span><br></p><p><span style="line-height: 1.42857143;">सम्मेलनमा नेपालबाट &nbsp;सहभागि हुन आज राती अष्टेलिया प्रस्थान गर्दै छन । नेपालबाट एड नेपालको डा. शिकशिता श्रेष्ठको पनि सहभागीता रहेको छ । उक्त्त सम्मेलनमा बिभिन्न देशका अपागता क्षेत्रमा काम गर्ने संघ संस्था र अपागता भएका ब्यक्तीहरुको सहभागिता रहि कार्यपत्रहरु &nbsp;प्रस्तुत हुनेछ भने नेपालबाट पहिलो पटक अटिजम &nbsp;बालक आदेश राज काफ्लेले प्रस्तुतिकरण &nbsp;दिदैछन ।&nbsp;</span><span style="line-height: 1.42857143;">अटिजम बालबालिका यो सम्मेलन सम्म पुग्नु नेपालको परिवेशमा &nbsp;धेरै &nbsp;ठुलो सफलता र गर्वको कुरा हो भने अवसर पाए यिनिहरुले पनि देशको नाम राख्न सफल हुने ठुलो उदाहरण &nbsp;हो । अटिजम बालबालिकालाई ह्यान्डिल गरी पढाउनु, सिकाउनु फलामको चिउरा चपाउनु झै हो त्यस माथि यो अवस्था सम्म पुग्नु भनेको कुनै &nbsp;सानो त्याग,मिहनेत ,सहनसिलताले पुग्दैन जुन संस्थाको सन्चालिका सबिताले गरेर देखाएकी छन ।</span><br></p><p><span style="line-height: 1.42857143;">नेपालमा अटिजम सम्वन्धी जनचेतनाको अभाव छ । राज्यले पनि यो क्षेत्रमा आँखा पुर्याउन सकेको छैन । अटिजम भएका धेरै बालबालिकाहरु थुनिएर बाधिएर बस्न वाध्य अवस्थामा दोलखाबाट काठमान्डौ छिरेकी सबिताले बिगत छ &nbsp; बर्ष देखी &nbsp;बिशेष स्कुल तथा पुनस्थापना केन्द्र (SSDRC) सन्चालन &nbsp;गरी &nbsp;आफ्नु भौतिक सुखसयल र राम्रो अवसरहरुलाई तिलान्जली दिएर &nbsp; &nbsp;सम्पूर्ण जीवन &nbsp;अटिजमको उद्दारको लागि समर्पण गरेकी &nbsp;छन । हाल सम्म ६० बालबालिकाहरुलाई सामजमा पुनस्थापित गरिसकेको यो संस्थामा हाल ४५ जना बालबालिकाहरुले प्रत्यक्ष बिभिन्न थेरापी सेवाहरु &nbsp;,उपचार ,बिशेष शिक्षा र सिपमुलक तालिम &nbsp;पाइरहेका छन ।</span></p><p><span style="line-height: 1.42857143;"><b>के हो अटिजम ?&nbsp;</b></span><br></p><p>अटिजम रोग होईन,बौदिक अपागता पनि होइन &nbsp;र मनोसामाजिक समस्या पनि होइन । &nbsp; एक मस्तिसको बिशेष अवस्था हो। विश्वभरी विभिन्न देशहरुमा अटिजमको कारण र उपचारको अनुसन्धानहरु ब्यापक रुपमा भैरहेको छ तर कारण र निर्मुल गर्ने उपाय अझै टुङ्गो लागेको छैन। अटिजम जन्मजात हुने, नशा र तन्तुको बिकासको क्रममा आएको असामानताको एउटा रुप हो। जसलाई “Neuro development Disorder” भनिन्छ । अटिजम भएका ब्यक्तिलाई संञ्चारको बिचलन , सामाजीक रुपमा घुलमिल हुन र व्यवहार गर्नमा कठिनाई हुने र कल्पना शक्तिको लचकता कम हुने जस्ता कठिनाईहरु हुन्छन्। यी तीन बिशेष मूल समस्या हरेक अटिजम भएका व्यक्तिहरुमा देखा पर्दछन् .. । 68 जना मध्य एकजना बालकमा अटिजमको Diagnosis हुने प्रमाणित छ । अटिजम जन्मजात हुने स्नायु प्रणालिमा आएको बिचलन हो। &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;</p><p><br></p><p>के भन्छन अभिभावक ?</p><p>आफ्नु छोरा छोरी को यस्तो प्रगती देखेर आदेश र अलिशाको &nbsp; अभिभावकहरु हर्षित हुनुको साथै नसोचेको सपना पुरा &nbsp;भएको बताउछन । &nbsp;। आदेश र अलिशा ५ बर्ष देखी SSDRC मा अध्ययनरत छन । SSDRC आउनु अगाडि आदेश घर भित्रै बस्थे उनको समस्या प्रती उनका आमाबाबु साह्रै दुखी थिए । धेरै डाक्टरहरुलाई देखाउदा पनि उनको सहि पहिचान नभएको र डा कबिराज खनालले अटिजम भएको भनेर डाइग्नोसिस गरेपछी स्कुलको लागि भौतारिदा कुनै अटिजम स्कुल नभेटकोले छोरालाई घरभित्र नै राख्नु परेको दुखेशो सुनाउछन बाबु दिपक राज काफ्ले । अनी केही बर्षमा SSDRC मा सबिता उप्रेती लाई भेटे पछी आफुले भगवान भेटेको &nbsp;अनुभुत भएको कुरा ब्यक्त्त गर्छन् । यो संस्थाले अटिजम बालबालिकाहरुलाई मात्र नयाँ जीवन दिएको &nbsp;छैन, हामी स-परिवारको उदार हुनुको &nbsp;साथै तनाव &nbsp;मुक्त्त भएर दिमागको &nbsp;अप्रेशन समेत भएको कुरा बताए । आमा उर्मिला काफ्ले भन्छिन , सुरुमा आदेशमा हात हलाइरहन्थे ,दोहोरो कुराकानी गर्न सक्दैनथे। आँखामा आँखा जुधाउन सक्दैनथे । उनिमा सामाजिकरण थिएन । अरुको मोबाईल देख्यो कि खोशिहाल्थे, त्यसैले उनीलाई &nbsp;देख्ने साथै छरछिमेक र आफन्तले उनिबाट भागथे, &nbsp;बाबुको चिन्ता त छदै थियो त्यस माथि &nbsp;सामाजको यस्तो व्यबहारले म साह्रै रुन्थे साह्रै पिडा हुन्थ्यो । जीवनमा सबै सकियो झै लाग्थो ।&nbsp;</p><p><br></p><p>यो स्कुल र सबिता उप्रेती भेट्नु हाम्रो ठुलो भाग्य हो । स्कुल राखेको छोटो समयमा नै बाबुमा धेरै सुधार आएर अहिले अन्तराष्टिय सम्मेलन सम्म पुग्दा कुन आमाको छाती खुशी र गर्वले फुल्दैन होला &nbsp;भन्ने &nbsp;अभिब्यक्त &nbsp;गर्छिन । &nbsp;आदेश अहिले SSDRC मा कक्षा छ मा पढदै छन। उनी असाधारण प्रतिभाको छन । नेपाल धेरै कार्यक्रममा प्रस्तुतिकरण गरिसकेका छन । त्यस्तै अलिशाको आमा सारदा ओली पनि आफ्नु छोरीको सफलतामा दङ छिन । छोरीको उपचार र स्कुलको लागि म कहाँ कहाँ पुगिन तर सबै ठाउबाट निरास नै भए &nbsp;नानुको भबिश्यको साह्रै चिन्त्ता थियो । सामान्य स्कुलमा त सात कक्षा &nbsp;सम्म नै पनि राखियो । आफु पनि नर्श भएकोले नानीको &nbsp;समस्या स्विकारता पनि पिडा त साह्रै थियो ।</p><p><br></p><p>जब SSDRC पाए ढुङ्गा खोज्दा देवता भेटे झै भयो । सबिता म्यामको हाम्रो बच्चा प्रतिको लगाव,त्याग र मिहनेतले अहिले अलिशा साटेर ल्याएको जस्तो भाकी छन । यस्तो राम्रो देशामा &nbsp;जानु सामान्य ब्यक्त्तिको त सपना बनिरहेको बेला हाम्रो बिशेष बालाबालिका त्यहाँ पुगेर सम्मेलनमा सहभागि हुनपाउनु भनेको यो मेरो सपना भन्दा बाहिरको कुरो हो जस्ले साह्रै खुशी बनाएको छ । यस्को श्रेय सबिता उप्रेती लाई दिन चाहछु भन्दै &nbsp;दुवै अभिभावकले हर्शको आशु खसाल्नु भयो ।अलिश अहिले SSDRC मा सिपमुलक तालिम बाट आत्मनिर्भर हुने क्रममा &nbsp;छिन &nbsp;। यही बर्षबाट उनी संस्था मा नै शिक्षक सहयोगि को रुपमा काम गरिरहेकी &nbsp;छन &nbsp;।&nbsp;</p>

<p>पप्पु गुरुङ्, २८ साउन/ दोधारा चाँदनी । कञ्चनपुरको दोधारा चाँदनीमा फेरि भारतिय जंगली हात्ती पस्न थालेपछि बडुवाल टोलमा आतंक छाउन थालेको हो । मकै तथा धानको खेतीमा लगातार १ सताा देखि हात्ती गाँउमा पस्न थालेपछि बडुवाल टोलमा फेरि हात्तीको त्राशद्धी छाएको हो । बिगत केहि महिना अघि दोधारा चाँदनीनगरपालिकाको वडा नं. ३, बडुवाल टोलमा स्थानियहरुका बाली नाली खाएर तथा दर्जनौ घर भत्काएर आतंक मच्चाउदै आएको हात्तीको समुह फेरि गाँउ पस्न थालेपछि गाँउमा फेरि आतंक छाउन थालेको बताईएको छ् । मध्यराती भारतिय जंगलबाट आएको हात्तीको समुहले बडुवाल टोलका दर्जनौ कृषकको मकै तथा धान बाली खाएर उधनेर नष्ट गर्न थालेको छ् । शुक्लाफाँटा वन्य जन्तु आरक्ष कार्यालले ४ किलोमिटर बिद्युतिय तारवार गरेपनि तारवारलाई तोडेर हात्तीको बथान गाँउ भित्रिने गरेको स्थानिय महावि क्षेत्रीले बताएका छन् । मंगलवार राती बच्चा सहित गाँउ पसेको दजनौ हात्तीको हुलले घर समेत घेर्न थालेपछि स्थनियमा आतंक छाएको हो । “मध्यरातमा गाँउ पसेर मकै तथा धान बाली खान थाल्यो, गाँउलेहरु मिलेर हात्ती धपाउदा उल्टै लखेट्यो” स्थानिय क्षेत्रीले भने । उनका अनुसार लक्ष्मी राना, बिष्णु बुढा, रोहित खत्री, चन्द्र लोहार, काशी सिंह ठगुन्ना, किसन थापा, प्रेम कामी लगाएत एक दर्जन कृषकको धान तथा मकै बाली खाएर तथा उधनेर नष्ट गरको छ् । जसमा प्रेम कामीको खेतको धान सबै खाएर तथा उधनेर नष्ट गरेको पिडितले बताएका छन् । मध्यरातमा भारतिय जंगलबाट गाँउ भित्रिएको हात्तीको समुह बिहान मात्रै जंगल तर्फ फर्कने गरेको स्थानियहरु बताउछन् । नेपाल बिद्युत्त प्राधिकरणले बिद्युत्त सेवा बिस्तार गर्नुको साथै सशस्त्र हिंसा न्युनिकरण तथा सामुदायिक सुरुक्षा सबलिकरण परियोजनाले हात्ती धपाउन सोलर सहित सायरन जडान गरेपनि हात्ती गाँउ पस्न थालेपछि स्थानियहरुमा त्राश बढ्दै गएको छ् । दोधारा चाँदनीनगरपालिका बडुवाल टोलका स्थानियहरुको घरपार तथा कृषकले लगाएका बर्षै पिच्छे बाली नाली लाई भारतिय जंगलबाट आएका हात्तीको बथानले खाएर तथा उधनेर नष्ट गर्दै आएपनि सरकारले क्षतीपुर्ती लगाएत राहत समेत नदिएको गुनासो स्थानियहरुले गर्दै आएका छन् । <br><br><br></p>