Page 1045 – Top Nepal News

‘गोरखा भूकम्प’को प्रतिवेदन सार्वजानिक

२०७२ साल बैशाख १२ मा गएको गोरखा भूकम्पका बेला हडबडाएर हिड्ने वा केहि नगर्ने भन्दा घुँडा टेकी गुडुल्की मारी कुनै ओत लिएर बस्ने मानिसमा चोटपटक कम लागेको एक अध्ययानले देखाएको छ । गोरखा भूकम्पबाट अति प्रभावित १४ जिल्लाहरु मध्ये ५ जिल्लाका १० गाविसहरुका ५०० घरपरिवारहरुलाई उद्देष्य मूलक बिधि मार्फत छनौट गरि सम्पन्न गरिएको अध्ययनले भूकम्पको बेला आफ्नो शरीरलाई सानो पारी गुडुँल्किएर बस्नेहरुभन्दा भाग्ने वा अत्तालिएर यताउता गर्नेमा क्षति बढी पुगेको दावी गरेको छ ।   राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा विपद् जोखिम ब्यवस्थापन बिज्ञ तथा पूर्व शिक्षा मन्त्री डा गंगालाल तुलाधर, सेभ द चिल्ड्रेन कि निर्देशक जुली एलेन तथा नेपाली सेनाका सहायक रथि जीत बहादुर गुरुङ्गले सयुक्त रुपमा सो रिपोर्ट सार्वजानिक गरेका हुन् । यस सर्बेक्षणमा ५०० घर परिवारका १ हजार ८ सय ५५ व्यक्तिको भोगाइ र निक्र्योल समेटिएको छ ।   यो अध्ययन अन्तराष्ट्रिय रुपमा ख्याती प्राप्त अनुसन्धानकर्ता मार्ला पेटलको नेतृत्वमा गोरखा भूकम्पपछि स्थानिय संस्थाहरु र विश्वका बिभिन्न लब्धप्रतिष्ठित बैज्ञानिकहरुको सहयोगमा सेभ द चिल्ड्रेनले गरेको हो । अनुसन्धानमा रेडक्रस ग्लोबल डिजास्टर प्रिपेयर्डनेस सेन्टर, भूकम्प प्रविधि राष्ट्रिय समाज नेपाल, रिस्क रेड र नेपाल रिस्क रिडक्सन कन्सोर्टियमले सहयोग गरेका थिए । अनुसन्धानकर्ता मार्ला पेटलले यसअघि पनि टर्कीको भूकम्प पश्चात यस्तै प्रकारको अनुसन्धान गरेकी थिइन् ।   सर्वेक्षणमा सहभागी मानिसहरू मध्ये ८८ प्रतिशत (१६२७) मानिसहरूलाई भूकम्पका कारण कुनै चोटपटक लागेको पाइएन । सर्वेक्षण गरिएका मध्ये १० प्रतिशत (१९०) घाइते हुन पुगेका थिए भने सर्वेक्षण गरिएका मानिसहरुका नातेदारहरु मध्ये २ प्रतिशत (३८) जनाको मृत्यु भएको थियो । यस अनुसन्धानको लागि छनौट गरिएका घरगाउँ र जनसंख्यामा सबै मृतकहरुको ज्यान घर भत्किएर नै भएको पाइएको थियो, अर्थात पताल भई ढलेका घरमा मात्र मृत्यु भएको थियो ।   अत्यधिक क्षतिग्रस्त भएको भवनमा वा त्यसको वरिपरि रहेका मानिसहरुलाई गम्भीर चोटपटक लागेको वा मृत्यु भएको  अध्ययनले देखाएकोे छ । ५८ प्रतिशत घाइतेहरु पूर्ण रुपमा भत्केका र पताल भएका भवनमा बस्नेहरु रहेका र १७ प्रतिशत घाइतेहरु अत्याधिक क्षतिग्रस्त हुनपुगेका भवनमा रहेको पाइएको छ । घाइतेहरुमध्ये शरिरको अंग किचिएका, टाउको तथा छातीमा चोट लागेकाहरुको मृत्यु बढी भएको पाइएको छ । मृतकमध्ये ७५ प्रतिशतको टाउकोमा, ५८ प्रतिशतको  छातिमा, ४२ प्रतिशतको ढाडमा तथा ४१ प्रतिशतको खुट्टामा चोट लागेको पाइयो ।   सर्वेक्षणको नमूना जनसंख्यामा प्रायः सबै चोटपटक र मृत्युको घटना भूकम्प पछिको खोज तथा उद्धार, उपचारको पर्खाइका क्रममा वा अन्य समयमा नभएर भैंचालोको कम्पन भैरहेको अवधि भित्र नै भएको थियो । चोटपटकको ९६ प्रतिशत तथा मृत्युको शत प्रतिशत घटना भूकम्पले हल्लाएको समय अवधि भित्र नै भएको पाइएको छ ।   मृत्युवरण गर्न नपरेका घाइतेहरुमा खुट्टा, घुँडा, पैताला, बुढी औंला आदि शरीरका अंगहरुमा चोटपटक लागेको देखाएको रिपोर्टमा जनाइएको छ । सो अध्ययनले भूकम्पीय विपद्का घटनामा घातक चोटपटकबाट जोगिन, टाउको, छाती र गर्धन जोगाउनु महत्वपूर्ण हुने देखाएको छ ।   सो अध्ययनले भूकम्पमा सामान्य क्षति भएका, हल्का क्षति भएका र कुनै प्रकारको क्षति नै नभएका भवनमा समेत ९ प्रतिशतमा मानिसहरु घाइते हुन पुगेका देखाएको छ । यसबाट अव आउन सक्ने भूकम्पहरुबाट बच्न भवनका सरसामान, फर्निचर तथा अन्य बस्तुहरुका कारण चोटपटकबाट जोगिन गैरसंरचनात्मक न्यूनीकरणका उपायहरु अबलम्बन गर्नु महत्वपूर्ण हुने रिपोर्टमा उल्लेख छ । उक्त अध्ययनको बिधि तथा उद्दृेष्यका बारे स्वस्थ्य अनुसन्धान तथा सामाजिक बिकास मन्चका प्रबन्ध निर्देशक डा सुशिल बरालले सो कार्यक्रममा प्रस्तुत गरेका थिए भने यसको निष्कर्ष, सुझाव तथा सारंश मार्ला पेटल तथा डा. बिष्णुहरि पाण्डेले अनलाइन मार्फत प्रस्तुती गरेका थिए ।  <img style="width: 1157px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/75801f3c8e26967e40ab8f1a103eca021517390814.jpeg"> कार्यक्रम संयोजक तथा भूकम्प प्रविधि राष्ट्रिय समाज नेपालका उप–कार्यकारी निर्देशक सुर्य नारायण श्रेष्ठले भूकम्पपछि अन्य देशहरुमा यस्ता अध्ययानहरु भएपनि नेपालमा भने यस अघि यस्ता अध्ययान नभएकाले यसले नेपालमा भूकम्पीय जोखिम न्युनीकरणमा मार्ग निर्देशन गर्ने बताए । रिपोर्टमा प्रमुख नतिजाहरूमा आधारित भएर भूकम्पीय जोखिम न्यूनीकरण सम्बन्धी शिक्षा तथा जनचेतना अभिवृद्धि गरि भविष्यमा भूकम्पको कारण हुनसक्ने मृत्यु तथा चोटपटक घटाउनको निम्ति घर—घर सम्म पुर्याउनु पर्ने पारिवारिक तथा व्यक्तिगत तहमा र नीतिगत तथा सामुदायिक स्तरमा पालना गरिनु पर्नेबारे बिभिन्न सुझावहरू पनि दिइएको छ ।   अध्ययनको निष्कर्षको बारेमा बोल्दै बिपद् जोखिम ब्यवस्थापन बिज्ञ डा. गंगालाल तुलाधरले यो अध्ययनको निष्कर्षबाट आएका परिणामले नेपालमा भूकम्पीय जोखिम ब्यवस्थापन र  तथा जोखिम न्यूनीकरणको प्रयासमा मार्गदर्शन गर्ने बताए । सेभ द चिल्डेन निर्देशक कि जुली एलेनले बिपद जोखिम ब्यवस्थापन अन्तर्गत खोज तथा उद्धारको काम समुदायका सदस्यहरु मार्फत प्रभावकारी हुने भन्दै समुदाय स्तरबाटै उद्धारकर्ता निर्माण गर्न पूर्व तयारी गर्नुपर्ने बताईन् । नेपाल प्रहरीका बरिष्ठ प्रहरी उपरिक्षक नारायण सिंह खड्काले मानविय क्षति र चोटपटकका कारणहरु बारे प्राप्त निष्कर्षहरु सबै तहमा पुर्याउनु पर्ने बताए ।   शसस्त्र प्रहरीका बरिष्ठ प्रहरी उपरिक्षक संजय बिक्रम राणाले भूकम्पीय लगायत बिभिन्न प्रकारका जोखिमबाट सूरक्षित रहने उपायको रुपमा व्यक्तिगत घर तथा भवनहरुमा सूरक्षा संकेतहरुको प्रयोग गर्नु पर्नेमा जोड दिए । भूकम्प प्रविधि राष्ट्रिय समाज नेपालका  कार्यकारी निर्देशक डा. आमोद मणी दीक्षितले यस्ता अध्ययानबाट प्राप्त भएका बैज्ञानिक नयाँ ज्ञानहरुले भूकम्पीय जोखिम न्यूनीकरणमा सहयोग पुर्याउने बताए ।

राष्ट्रिय सभा निर्वाचनका मतदातालाई विदेश भ्रमणमा रोक

काठमाडौं । एमालेले राष्ट्रिय सभा निर्वाचनअघि प्रदेश सभाका सदस्य र स्थानीय तहका प्रमुख उपप्रमुखहरुलाई विदेश भ्रमणमा जान रोक लगाएको छ । सोमबार दिउसो बसेको एमाले स्थायी समितिको बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो। प्रदेश सभा सदस्य र स्थानीय तहका प्रमुख उपप्रमुखहरु राष्ट्रिय सभा सदस्यको मतदाता भएकाले निर्वाचन अघि विदेश भ्रमणमा जान रोक लगाएको हो। सम्बन्धित प्रदेशका मतदातालाई अर्काे प्रदेशमा जानबाट समेत एमालेले रोक लगाएको छ।यसैगरी राष्ट्रियसभा सदस्य पदको निर्वाचनमा प्रयोग हुने एकल संक्रमणीय निर्वाचन प्रणालीका सम्बन्धमा सम्पूर्ण मतदाताहरूलाई अनिवार्य रुपमा मतदान सम्बन्धी तालिम दिन जरुरी रहेको ठहर समेत एमालेले गरेको छ।यसका लागि आजको स्थायी समितिले प्रदेश संगठन कमिटीका संयोजकले केन्द्रीय निर्वाचन विभागसँंग समन्वय गरी प्रशिक्षणको व्यवस्था गर्ने निर्णयपनि गरेको छ। त्यस्तो तालिम एमाले स्थायी समितिले २१ माघकालागि तय गरेको छ।एमाले केन्द्रीय कार्यालयका सचिव कृष्णगोपाल श्रेष्ठले जारी गरेको विज्ञप्तीका अनुसार २१ माघ राति १२ बजेदेखि निर्वाचनको मौन अवधि सुरु हुने भएकाले एमालेले त्यस अगावै प्रशिक्षणको व्यवस्था गर्ने निर्णय गरेको हो। बैठकले एमाले र माओवादी केन्द्रका साझा उम्मेदवारलाई विजयी गराउन संयुक्त रुपमा प्रचार–प्रसार, मतदाता शिक्षा, व्यवस्थापन लगायतका काम गर्ने निर्णय पनि गरेको छ।

दिपेशको ‘बिर्सन सक्दिन’मा एन्जी र सुनोदको उत्कृष्ठ अभिनय, युट्युवमा लोकप्रिय बन्दै

टोकियो ।गायक दिपेश श्रेष्ठ एण्ड बड्स ब्यान्डको बिर्सन सक्दिन बोलको गीत युट्युव मार्फत सार्वजनिक भएको छ । मेल्बोर्नमा रहँदै आएका सुनोद श्रेष्ठको निर्देशनमा तयार भिडियोमा सुनोद श्रेष्ठ र एन्जी मुल्मी श्रेष्ठको उत्कृष्ठ अभिनय देख्न सकिन्छ । तीन दिनको अन्तरालमै युट्युवमा २५ हजार बढी पटक हेरिएको म्युजिक भिडियो लोकप्रिय बन्दै गएकोमा गायक दिपेश श्रेष्ठले आफ्ना फलोअर तथा फ्यानहरुलाई धन्यवाद सहित प्रतिक्रिया व्यक्त गरिदिन आग्रह समेत गरेका छन् । अस्ट्रेलीयामा रहँदै आएक सुरज श्रेष्ठको शव्द, जापानमा रहँदै आएका दिपेश एण्ड द व्याण्डको सङ्गीतमा दिपेश श्रेष्ठको सुमधुर स्वरलाई सन्दिप श्रेष्ठको सिनेमाटोग्राफीमा भिडियोमा कलात्मक ढंगले प्रस्तुत गरिएको छ ।<img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/fa16157f96940d1ad6c26f134aed79ce1517280936.jpg" style="width: 583px; height: 328.032px;"> भिडियोको परिकल्पना, कथा र निर्देशन सुनोद श्रेष्ठले गरेका हुन् भने म्युजिक भिडीयोलाई प्रबीन श्रेस्ठले सम्पादन गरेका छन् ।<img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/0317f5551673448bf6176c59fce2d8071517280966.jpg" style="width: 554px; height: 274.337px;"> अस्ट्रेलीयाको मेल्बोर्नका सुन्दर दृष्य र उत्कृष्ठ अभिनयसँगै भिडियो निर्देशन रहेको बिर्सन सकिन बोलको गितको केही अंश जापानमा पनि छायांकन गरिएको छ ।

मुख्यमन्त्री बन्न नेताहरूको आन्तरिक रस्साकस्सी,गुट फेरेर मुख्यमन्त्री बन्ने दौडमा राजेन्द्र पाण्डे

काठमाडौं । मुख्यमन्त्रीका आकांक्षी नेताहरू संसदीय दलको नेता बन्ने दौडमा लागेका छन् । सातमध्ये ६ वटा प्रदेशमा वाम गठबन्धनको सरकार बन्ने सम्भावना छ । संसदीय दलको बैठकमार्फत दलको नेता चुनिने भएकाले मुख्यमन्त्रीका आकांक्षीहरू सम्बन्धित प्रदेशमै सक्रिय हुन थालेका छन् ।  एमालेका पोलिटब्युरो सदस्य राजेन्द्र पाण्डेले गुट परिवर्तन गरी प्रदेश तीनको मुख्यमन्त्री बन्ने दौडमा लागेका छन्। यसअघि झलनाथ खनाल—मावधकुमार नेपाल निकट रहेका उनले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली गुटबाट मुख्यमन्त्री दावी गरिरहेका हुन्।धादिङ—१ क बाट प्रदेश सभामा निर्वाचित पाण्डेले प्रदेशसभा सांसदहरुलाई फोन गर्दै अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको समर्थन आफूलाई रहेको भन्दै सहयोगका लागि आग्रह गरिरहेका छन्। ‘प्रदेश तीनमा कूल ११० सांसद छन्। सरकार निर्माणका लागि ५६ सांसद भए पुग्छ। यो प्रदेशबाट एमालेले ५८ सिट जितेको छ। प्रदेश मुख्यमन्त्रीको प्रत्यासी चयन एमाले प्रदेश तीन संसदीय दलले गर्नेछ। संसदीय दलको नेता चुनिन पाण्डेलाई कम्तिमा ३५ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ। उनी आफूसँग कम्तिमा ३८ सांसद रहेको दाबी गरिरहेका छन्। प्रतिनिधि सभा एवं प्रदेश सभा चुनाबको करिब एक महिना अगाडि एमाले प्रदेश कमिटी बैठकले उपाध्यक्ष अष्टलक्ष्मी शाक्यलाई प्रदेश तीनको मुख्यमन्त्री बनाउने निर्णय गरेको थियो। त्यो निर्णयमा पशुपति चौलगाईँ, राजेन्द्र पाण्डे, अरुण नेपालले समेत हस्ताक्षर गरेको एक एमाले नेताले बताए। पाण्डे लामो समयदेखि वरिष्ठ नेता झलनाथ खनाल र माधवकुमार नेपाल निकट रहँदै आएका थिए। नवौं महाधिवेशनमा शाक्य र पाण्डे दुवैले माधवकुमार नेपाल पक्षबाट उपाध्यक्षमा प्रतिस्पर्धा गरेका थिए। शाक्यले चुनाव जितेकी थिइन्। पाण्डे उपाध्यक्षमा पराजित भएका थिए। २०४८, २०५१ र २०५६ सालमा धादिङ–३ बाट प्रतिनिधिसभा चुनाव जितेका पाण्डे २०६४ सालमा पराजित भएका थिए। २०७० सालमा भएको दोस्रो संविधानसभा चुनावमा पाण्डेले फेरि चुनाव जितेका थिए। गत मंसिरमा भएको प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभाको निर्वाचनमा उनी प्रदेश सभामा उठेका थिए। प्रदेश समन्वय कमिटी र जिल्ला कमिटीमा बहुमत नभएको कारण पाण्डेको नाम प्रतिनिधि सभामा सिफारिस भएर आएन। अर्कोतरि नयाँ क्षेत्र निर्धारण हुँदा धादिङ जिल्ला दुई क्षेत्रमा खुम्चिन पुग्यो। जसले गर्दा पाण्डेले सधँै लड्दै आएको क्षेत्रमा भूमि त्रिपाठीको नाम सिफारिस भयो। उनी धादिङ—१ बाट प्रदेश सभामा प्रत्यासी बने। यी हुन् मुख्यमन्त्रीका आकांक्षीप्रदेश १ मा एमाले सचिव भीम आचार्य र पोलिटब्युरो सदस्य शेरधन राई मुख्यमन्त्रीका मुख्य दाबेदार हुन् । आचार्य पार्टीको प्रदेश संयोजक र राई सहसंयोजक हुन् । यीबाहेक पार्टी केन्द्रीय सदस्य तथा अखिलका पूर्वअध्यक्षहरू हिक्मत कार्की र राजेन्द्र राई चर्चामा रहे पनि उनीहरूको दाबी सशक्त छैन ।प्रदेश २ मा संघीय समाजवादी फोरमका विजय यादव, लालबाबु रावत र शैलेन्द्र साह, राजपाबाट जितेन्द्र सोनल र मनीष सुमन दाबेदार छन् ।प्रदेश ३ मा एमाले उपाध्यक्ष अष्टलक्ष्मी शाक्य, पोलिटब्युरो सदस्य पशुपति चौलागाईं र राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे मुख्य दाबेदार छन् । वैकल्पिक पोलिटब्युरो सदस्य सानुकुमार श्रेष्ठ तथा काठमाडौं महानगरका पूर्वमेयर केशव स्थापित पनि आकांक्षी छन् ।प्रदेश ४ मा एमाले सचिव पृथ्वीसुब्बा गुरुङ र स्थायी समिति सदस्य किरण गुरुङ दाबेदार छन् ।प्रदेश ५ मा एमाले स्थायी समिति सदस्य शंकर पोखरेल मुख्यमन्त्रीको एक मात्र दाबेदारका रूपमा प्रदेश सभा संसदीय दलको नेतासमेत चयन भइसकेका छन् ।प्रदेश ६ मा माओवादीका पोलिटब्युरो सदस्यद्वय महेन्द्रबहादुर शाही र नरेश भण्डारी आकांक्षी छन्।प्रदेश नम्बर ७ मा माओवादी नेताद्वय वीरमान चौधरी र झपट बोहरा आकांक्षी छन् ।

ओलीको आँखा प्रधानमन्त्रीमा, प्रचण्डको अध्यक्षमा

काठमाडौं । पार्टी एकताको ‘निर्णायक’ छलफलमा रहेका एमाले–माओवादी केन्द्र दुवै पार्टीका अध्यक्ष आ–आफ्नै रणनीतिमा देखिएका छन्। शुक्रबार बेलुका दुई अध्यक्षबीच भएको ‘गोप्य वार्ता’ पनि एक(अर्कालाई मनाउने रणनीतिका कारण निष्कर्षमा पुग्न सकेन।सरकार पहिले कि पार्टी एकता र दुई पार्टी अध्यक्षको पदीय व्यवस्थापनसम्बन्धमा एमाले अध्यक्ष केपी ओली र माओवादी केन्द्र अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डबीचको छलफल टुंगोमा नपुगेपछि शुक्रबारको बैठक पनि निष्कर्षविहीन भएको माओवादी उच्च स्रोतले बतायो। ओली(दाहाल शुक्रबार सुवास नेम्बाङ र रामबहादुर थापासँग बालकोटमा सामूहिक छलफल गरेपछि त्यहाँबाट बाहिरिएर ‘गोप्य वार्ता’ मा बसेका थिए। भक्तपुरस्थित एक व्यापारीको घरमा ओली(दाहालबीच अढाई घन्टा छलफल भएको थियो।ओलीको चाहना पार्टी एकताभन्दा पहिले सरकार गठनमा छ। सरकार गठन प्रक्रियालाई पहिले सकेर आफू प्रधानमन्त्री हुने र त्यसपछि मात्रै एकता प्रक्रियालाई अगाडि बढाउने योजनामा उनी देखिन्छन्। यसैकारण उनले पार्टी एकता र सरकार गठन प्रक्रियालाई पृथक् विषय बनाई अलग(अलग ढंगले अगाडि बढाउनुपर्ने सार्वजनिक अभिव्यक्ति नै दिन थालेका छन्।बिहीबार पार्टी मुख्यालय धुम्बाराहीमा उनले यो विषयमा मुखै खोले, ‘सरकार बनाउने कुरा जनताको आदेश, मतादेशको कुरा र पार्टी एकता दुई पार्टीबीचको कुरा हुन्। यी दुई विषय पृथक् रूपमै अगाडि बढ्छन्।’तर, दाहाल ओलीको यो भनाइसँग सहमत देखिन्नन्। उनले शनिबार नै चितवनमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा पार्टी एकताको विषय आज(भोलि नै निष्कर्षमा पुग्ने र सरकार गठनअगाडि नै माओवादीको कुरा गर्ने हो भने जनभावनाअनुसार पार्टी एकता गर्ने भन्नेमा रहेको बताए। ‘जनभावनाको कुरा गर्दा सरकार गठनअगाडि नै पार्टी एकता गर्नुपर्छ भन्ने मेरो जोड छ,’ दाहालले चितवनमा भने।फागुन पहिलो साता सरकार गठन प्रक्रियाले गति लिने भएपछि माओवादी अध्यक्ष दाहाल त्योभन्दा अगाडि नै पार्टी एकता प्रक्रिया अगाडि बढाएर एकीकृत पार्टीको नेतृत्व लिन खोजिरहेका छन्। ओली प्रधानमन्त्री हुँदा उनले एकीकृत पार्टीको अध्यक्ष आफू हुनुपर्ने तर्क छलफलक्रममा अगाडि सारेका छन्। तर, एमाले दाहाललाई सहअध्यक्षमा मनाउने कोसिसमा लागेको छ। ‘दाहाललाई उच्चस्तरीय राजनीतिक संयत्रको संयोजक, एकीकृत पार्टीको सहअध्यक्ष र महाधिवेशनपछि अध्यक्ष बनाउने गरी मनाउने प्रयास गरिरहेका छौं,’ एमाले स्रोतले भन्यो। तर, दाहाल उधारोमा अध्यक्ष लिने गरी एकताको पक्षमा छैनन्। उनको चाहना अहिले नै एकीकृत पार्टीको नेतृत्वमा पुग्ने देखिन्छ।ओली–दाहाल भेट अझै नटुंगिएको माओवादी नेता चक्रपाणि खनालले बताए। दाहालबाट पछिल्लो प्रगति सुनेका नेता खनालले शुक्रबार साँझको बैठक पनि टुंगोमा पुगिनसकेको बताए। ‘उहाँहरू (एमाले) नेतृत्वमा अझै पनि अडानमा देखिनुभएको छ, हामी पनि सबै सुम्पिएर एकतामा जाने कुरा छैन, कुरा मिलिसकेको छैन, अझै छलफल जारी छ।’शुक्रबारको गोप्य छलफल पनि निर्णायक हुन नसकेपछि ओली(दाहालबीच आइतबार पुनः एक्लाएक्लै छलफलको तयारी हुँदै छ। दुई नेता अब छलफललाई निर्णायक बनाई पार्टी एकता प्रक्रियालाई निर्णायक बनाउने योजनामा छन्। दाहालले चितवन कार्यक्रममा भने, ‘आज(भोलि नै निर्णायक वार्तामा बसी निष्कर्षमा पुगिन्छ।’सरकार गठनअगाडि पार्टी एकता नभए पहिलो चरणमा सरकारमा सहभागी नभई बाहिरै बसेर ओली नेतृत्वको सरकारलाई सहयोग गरेर जाने कि भन्ने विकल्पमा पनि माओवादीभित्र छलफल चलेको छ। ‘पार्टी एकता नभई सरकारमा सहभागिताको विषयमा माओवादीले पर्खने हुन सक्छ,’ ती नेताले भने, ‘पार्टी एकतापछि मात्र सरकारमा सहभागी हुने नीति अवलम्बन गर्ने विषयमा पनि छलफल भएको छ।’ (अन्नपूर्ण पोष्ट दैनिक)

विकासको प्रतिक्षामै बित्यो आधा शताब्दी,कोही भएनन् कुतियाकवरको पीडा सुन्ने’

माहाकाली नगरपालिकाको पारिको बस्ती कुतियाकवर विकासको प्रतिक्षा गरेको आधा शताब्दी भयो तर, त्यहा विकासको आधारभूत पूर्वाधार समेत पु¥याउन सकिएको छैन । यो तीतो यथार्थ सरकार र राजनीतिक दललाई थाहा नभएको होइन तर, उनीहरुले त्यहाका गाउलेलाई दिने भनेको आश्वासन मात्रै हो । त्यस गाँउमा सरकार र राजनीतिक दलका प्रतिनिधि पुग्दा अन्तरक्रिया वा छलफलमा उनीहरु भोलि नै आकाश झारिदिने कुरा गर्छन् । गाँउलेका लागि भने त्यो ‘विकासको फल आँखा तरी मर’ हुने गरेको छ ।अझ विडम्बना त के छ भने, त्यस क्षेत्रका नागरिकको सरल र सहज बजार सम्पर्क सीमा पारि भारतीय बजार संग हुने गर्छ र उनीहरु नेपाली रुपैया भन्दा भारतीय रुपैया लेनदेन गर्न रुचाउछन् । कुतियाकवर र १८ नंम्वर बस्ती बिजुली बत्ती बाल्ने सपना देखेको वर्षौं भइसक्यो । सरकारी स्तरबाट विद्युत् विस्तारको योजना त आयो तर, गाडिएको विद्युतको खम्बामा अझै तार तानिएको छैन ।विकासका नाममा संसद बिकास कोषले बत्तीका लागि सौर्य बत्ती बाड्ने, कच्ची सडकमा बेला बखत ग्रबेलिङ्ग गर्ने बाहेक ठोस काम केही गर्न नसक्दा कुतियाकवर र १८ नम्वर पिल्लर बस्ती सधै अभाव र कष्टमा बाँच्न विवश छन् । कुतियाकवर र १८ नम्वर पिल्लर बस्तीमा प्राबि तहको विद्यालय छैन, एम्बुलेन्सको व्यवस्था छैन, तत्काल उपचार गर्नुपर्ने बिरामीलाई कि, भारत पु-याउनु पर्छ कि भगवान् भरोसा छाड्नु बाहेक अर्को विकल्प छैन ।<figure id="attachment_68031" class="wp-caption alignleft" style="box-sizing: inherit; display: inline; margin-right: 15px; margin-bottom: 15px; float: left; max-width: 645px; color: rgb(68, 68, 68); font-family: 'Ek Mukta', sans-serif; font-size: 18px; line-height: 36px;"><img class="wp-image-68031" src="https://www.recentnepal.com/wp-content/uploads/2018/01/papu.jpg" alt="" width="645" height="645" srcset="https://www.recentnepal.com/wp-content/uploads/2018/01/papu.jpg 900w, https://www.recentnepal.com/wp-content/uploads/2018/01/papu-150×150.jpg 150w, https://www.recentnepal.com/wp-content/uploads/2018/01/papu-300×300.jpg 300w, https://www.recentnepal.com/wp-content/uploads/2018/01/papu-768×768.jpg 768w" sizes="(max-width: 645px) 100vw, 645px" style="box-sizing: inherit; height: auto; max-width: 100%; display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;"><figcaption class="wp-caption-text" style="box-sizing: inherit; text-align: center; margin: 0.8075em 0px;">पप्पु गुरुङ्ग –</figcaption></figure>बजार जानु प-यो भने त्यस क्षेत्रका नागरिक माहाकालीको बाबाथान को सट्टा भारतीय बजार रोज्छन् किन भने त्यहा पुग्न सजिलो छ । कुतियाकवरवासीले भोग्नुपरेका अनगिन्ती पीडा मध्ये बर्षेनीको बाढी र डुबान पनि हो । भारतले बनबासा ब्यारेजको ढोका खोलिदिए पछि सो क्षेत्रका अधिकांश भाग डुबानमा पर्ने गर्छन् । उनीहरुले बाढीबाट भोगेका क्षतिको दीर्घकालीन समाधान पनि सरकारले खोज्न सकेको छैन । त्यस क्षेत्रका बासिन्दा भन्छन् – ‘विगत त्रासमै बित्यो, वर्तमान पनि उस्तै छ, भविष्य झनै अन्योलपूर्ण छ’ हरेक वर्ष उर्लिने माहाकाली र जगबुडा नदी समय क्रम संगै फैलिदै र अग्लिदै गइरहेको छ । तर, कुतियाकवरवासीको दुःख भने थपिदै गएको हुन्छ ।कहिले वर्षायाममा बाढीको मार खेपेका छन् भने कहिले चिसो र शीतलहरबाट आक्रान्त बन्न पुग्छन् । शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जबाट बस्ती भित्रिने जङ्गली जनावरको डर पनि उनीहरुको दुःख माथि थपिएको अर्को पीडा हो । बिगतका वर्ष दिनमा माहाकाली र जगबुडा नदीको बाढीले कैयौं घरवार विहीनहरु आफ्नै देशको भूगोल भित्र शरणार्थी भएका छन् ।सरकारले उचित व्यवस्थापन गर्न नसक्दा शहरबाट सिमा क्षेत्र सम्म धकेलिएका उनीहरु त्यहांबाट पनि कुन बेला लखेटिने हुन् पत्तो छैन । माहाकालीको कुतियाकवर, १८ नम्वर पिल्लर बस्ती लगाएत क्षेत्रलाई विकासको मूलप्रवाहमा ल्याउने नै हो भने दीर्घकालीन एकीकृत योजना सञ्चालन ल्याउन जरुरी छ । तर यथार्थमा करनी र कथनीको उल्टो उनिहरु लाई सिमा क्षेत्रबाट खदेडिने सक्ने जो कोहीले पनि सहजै देख्न सक्ने छ् ।सरकारले साच्चै नै कुतियाकवर, १८ नम्वर पिल्लर बस्तीको पीडा सुन्ने हो भने नीति तथा कार्यक्रम र बजेटमा ठोस योजना आउनै पर्छ । अन्यथा सरकारको सिमा क्षेत्र बिकास योजना पनि अर्थ न वर्थको हुने छ् ।

चितवनमा गोली चल्यो,प्रहरी इन्काउन्टरमा मारिए ‘कुख्यात टीके डाँका’

चितवन । डिल्लीबजार कारागारबाट भागेका कैदी टीकाबहादुर थापा मगर ‘टीके’ चितवनमा प्रहरी ईन्काउन्टरमा मारिएका छन् । प्रहरीले पक्राउ गर्न खोज्दा टिकेले गोलि प्रहार गरेपछि दोहोरो फाईरिङमामा फरार थापामगर मारिएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।उनी गत विहीवार डिल्लीबजार कारागारवाट भागेका थिए । भुकम्पले कमजोर भौतिक संरचना भएको कारागारको तार काटेर भागेपछि प्रहरीले उनको खोजी गरिरहेको थियो । उनीसँगै भाग्न खोजेकाअर्का कैदी भूपाल थापा भने तत्कालै पक्राउ परेका थिए।

बैंकिङ पहुँचदेखि टाढा छन्, ग्रामीण जनता

भद्रुटार, (नुवाकोट) । वित्तीय क्षेत्रको विकास द्रुत गतिमा भइरहँदा राजधानी छिमेकी जिल्ला नुवाकोटका वासिन्दा बैंकिङ पहुँचभन्दा निकै टाढा छन् । काठमाडौंबाट ४५ किलोमिटर उत्तर तथा नुवाकोट जिल्लाको दक्षिण पश्चिमा पर्ने पञ्चकञ्य तथा शिवपुरी गाउँपालिका जनतामा राष्ट्र बैंकको नियमनमा रहेका कुनै पनि बैंक तथा वित्तीय संस्था पुगेका छैनन् । तुलनात्मकरुपमा विकास शहरमा ‘बैंकमा ग्राहक आउने होइन, ग्राहकहरुमा बैंक पुग्ने’ योजना सार्वजनिक भइरहँदा यस क्षेत्रका जनताले वित्तीय सेवा लिन नपाएको देखियो । पञ्चकन्या गाप–५, शिवपुरी गाँप ५, ६ र ७ का जनताका लागि भनेर नेपाल राष्ट्र बैंकको सहयोगमा तितिक्षा फाउन्डेसन र कुण्डला भूपू विद्यार्थी समाजले कुण्डला उच्च माविमा आयोजना गरेको वित्तीय शिक्षा कार्यक्रममा सहभागी अधिकांशले आफ्नो बैंक खाता नभएको बताएका थिए । पञ्चकन्या र शिवपुरी दुवै गापमा कुनै पनि बैंक तथा वित्तीय संस्था छैन । बैंकमा पुग्नका लागि कम्तिमा डेढ घन्टाको बाटो हिड्नुपर्ने र बैंकका खाता खोल्दाको फाइदाका विषयमा जानकारी नभएकाले आफूहरुले बैंकमार्फत कारोबारमा चासो नदिएको उनीहरुको भनाइ छ । उक्त वित्तीय शिक्षा कार्यक्रम सहभागी दुर्गा सिटौंलाले बैंकमा धाउन समस्या हुने बताउनुभयो । आफूहरुसँग भएका रकम समुह बनाएर संकलन गर्दै आएको र त्यसमध्येबाट काम चलाउने गरेको उहाँको भनाइ छ । यस क्षेत्रमा महिलाले फरक÷फरक समुह बनाएका छन् । समुहका सदस्यबाट दैनिक रकम संकलन गरिन्छ । तर, जम्मा भएको सबै रकम समुहको अगुवाकै साथमा हुन्छ । संकलन भएको रुपैंयाँ साथमै राख्नुपर्ने हुन्छ । वित्तीय शिक्षा लिन आएका १५० जनामध्ये अधिकांशको बैंक खाता थिएन । कार्यक्रममा अधिकांश महिला थिए । उक्त कार्यक्रममा परिवेक्षकमा पुगेका राष्ट्र बैंकका उपनिर्देशक सार्थक कार्कीले बैंकमा खाता खोल्न आग्रह गर्नुभयो । उहाँले बैंकका खाता खोल्ने तरिका सिकाए र आफूसँग रहेको नोटको सुरक्षा गर्ने तरिका बताउनुभयो । तर, यहाँका जनताई बैंकमा खाता कसरी खोल्ने, ऋण कसरी लिने यस्ता विषयमा जानकारी थिएन । यीनै विषयमा जानकारी गराउँदै डा तिर्थराज लुईंटेलले कसरी बचत गर्ने र कहाँ बचत गर्ने भन्ने विषयमा जानकारी दिए । राष्ट्र बैंकको सहयोगमा भएको यो कार्यक्रम नुवाकोट जिल्लाकै पहिलो हो । यस क्षेत्रमा बैंकका जनताले भूकम्पबाट प्रभावित भएकाले सदरमुकाम पुगेर बैंक खाता खोलेका छन् तर प्रयोगमा आउँदैन । त्यस्तै वैदेशिक रोजगारीमा गएकाको रकम बैंकिङ प्रणालीमार्फत आउँछ, घरमै थन्किन्छ । वैदेशिक रोजगारीबाट प्रप्त रकम सरकारी बचतपत्र र वैदेशिक रोजगार बचत पत्रमा लगानी गर्दा सुरक्षित हुने नियमित व्याज पाइने उपनिर्देशक काकीले जानकारी दिनुभयो । वित्तिय शिक्षा भनेको आर्थिक जागरुकता हो । आफूसँग भएको रकमको सदुपयोग गर्ने ज्ञान हो । वित्तीय शिक्षा आर्थिक आर्जन गर्ने, बचत गर्ने, लगानी गर्ने र लगानीबाट नाफा हासिल गर्ने कौशल हो । वत्तीय शिक्षामार्फत देशभरका जनताको आर्थिक अवस्था सुधार गर्न सकिन्छ । देशभर वाणिज्य बैंक, विकास बैंक, वित्तीय संस्था, माइक्रो फाइनान्स, सहकारीको संख्या यती धेरै स्थापना भएका छन् । तर बैंकिङ पहुँच ६५ प्रतिशत पुगेको छैन । यत्ती धेरै बिमा कम्पनी छन् तर ९३ प्रतिशत भन्दा बढी नागरिकको बिमा छैन । यस्तो अवस्थामा वित्तीय शिक्षा राज्यको उच्च प्राथमिकतामा पर्नुपर्छ भन्नुहुन्छ कुण्डला उच्चमावि विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष रामेश्वर थापा । उहाँले ग्रामीण जनताका आर्थिक स्तर माथि उठाउन यस्ता कार्यक्रमले मद्दत गर्ने बताउनुभयो । सरकारले वित्तीय नीतिमार्फत तथा राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीतिमार्फत यो विषय अठाउँदै आएको भएपनि आम तहमा अर्थात् मास लेभलमा पुग्न सकेको छैन । सरकारी निकाय राष्ट्रिय योजना आयोग र राष्ट्र बैंककै अध्ययनमा प्रदेश नं ३ मा सबै भन्दा कम गरिब जनता छन् तर बैंक खाता छैन । तितिक्षा फाउन्डेसनका अध्यक्ष तितिक्षा मगरले गाउँका जनताले वित्तीय शिक्षा पाएमा आफूँसँग भएको रकमको सदुपयोग गर्ने बताउनुभयो । भूपू विद्यार्थी सममाजका अध्यक्ष हरि लामिछानेले  जिल्लामा पञ्चकन्या र शिवपुरी भन्दा अझै दूर रहेका गाउँपालिकामा यस्ता कार्यक्रम लैजान सके उपयुक्त हुने सुझाव दिनुभयो । वित्तीय शिक्षा भनेको एकतर्फीरुपमा भाषण नभइ व्याबहारिके रकमको सही सदुपयोग गर्नका लागि जान्नुपर्ने हुन्छ । त्यसका लागि बैंक खाता खोल्दा कस्ता सामग्रको आवश्यकता पर्छ, बचतपत्रमा खरिद कसरी गर्ने, कर्जा कसरी लिने भन्ने विषयमा ग्रामीण जनतालाई सिकाउन जरुरी छ ।<img style="width: 960px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/3215171ccf9580dbe9a4d41f9f8c60ea1516919464.jpg"><img style="width: 960px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/b93a6c323e9caddd54a408e5e6ed37721516919455.jpg"><img style="width: 960px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/9387dc6488e5a74d074039327f29a2f51516919446.jpg"> आफूसँग भएको पूँजीलाई लगानी गरेको विस्तार गर्ने कार्यका लागि दक्षिणी छिमेकी मुलुक भारतमा जस्तै राष्ट्रिय तथा स्थानीय माध्यममार्फत पनि पनि वित्तीय शिक्षा दिइएमा प्रभावकारी हुने सुझाव समेत आएको थियो । देशको भूबनोटका कारण एफ एम रेडियो वित्तीय शाक्षरताका लागि प्रभावकारी साधन बन्न सक्ने विचार व्यक्त भएका थिए । नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो प्रतिवेदनअनुसार ७५३ स्थानीय तहमध्ये ३३२ मा मात्र बैंक तथा वित्तीय संस्था पुगेका छन् । प्रदेश नं ३ मा ११९ छन् तर बैंक पुगेका मात्र ६३ मात्र छन् ।  सरकारले सबै स्थानीय तहमा बैंक जानुपर्नेमा जोड दिएर अनुमति लिएपनि त्यसो हुन सकेको छैन ।<img style="width: 960px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/1353a5158ccd3336a471bb81659daba71516919483.jpg"><img style="width: 960px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/5685c1c593172fa4d2305ef1984081a11516919496.jpg">

इराक कुर्दिस्तानमा नेपाली एकता समाजले ल्होसार मनायो

कुर्दिस्तान, इराक । तमु, ग्याल्पो, मन्जुश्री, सोनाम ल्होसार सहित अँग्रेजी नयाँ बर्ष पारेर प्रवासी नेपाली एकता समाज कुर्दिस्तानले आयोजना गरेको बृहत साँस्कृतिक कार्यक्रम भव्य रुपमा सफल भएको छ । इराकको कुर्दिस्तान इर्बिल शहरमा भएको कार्यक्रम मन्जुश्री संम्बत २८५४ खि ल्हो अर्थात् कुकुर वर्गको सुरुवात, तमु ल्होसार, शेर्पा ल्होसार र सोनाम ल्होछारको अवसरमा संयुक्त रुपमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा नेपालीहरुको बाक्लो उपस्थिति रहेको थियो । बैदेशिक रोजगारीका क्रममा कुर्दिस्तानमा रहेका नेपालीहरुको मिलन तथा मौलिक नेपाली परम्परा र संस्कृतिको बचाउ उद्देश्यले आयोजित कार्यक्रम कुर्दिस्तानको इर्बिल शहर स्थित होली नवरोज हलमा भएको थियो । विभिन्न सेलो गित, नृत्य, हांस्यव्यंग्य प्रस्तुती सहित नेपाली परिकारको समेत राखिएको कार्यक्रममा उपस्थित नेपालीहरुलाई आयोजकले निशुल्क यातायातको व्यवस्था मिलाएको थियो । <img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/90bf2fe2ac14d027835615092b4f81281516702675.jpg" style="width: 603px; height: 401.372px;"> कार्यक्रमको सञ्चालन सञ्जिव कुमार लामाले गरेका थिए भने सलाम सिं लामा कार्यक्रमको सभापती रहेका थिए । गैर आवासिय नेपाली संघ इराकका युवा संयोजक प्रेम कुमार क्षेत्री अतिथि रहेको कार्यक्रम सफल पार्न सघाउने सबैलाई प्रवासी नेपाली एकता समाज कुर्दिस्तानका अध्यक्ष नविन कुमार लामाले धन्यवाद व्यक्त गर्नुभयो । <img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/71304b20980bf9e560ca44ef908b6f3d1516702537.jpg" style="width: 586px; height: 390.056px;"><img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/ed154b28edb5868ed14e4dd54029ee0e1516702708.jpg" style="width: 587px; height: 390.722px;"> <img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/5c0572477f864b834a60f968f34e69c81516702762.jpg" style="width: 588px; height: 391.388px;"> <img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/81ca29a8b7034fff4b037c0b96a2c8a91516706318.jpg" style="width: 607px; height: 404.034px;"><img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/454edcff054dca866a456e421e35f61c1516706337.jpg" style="width: 595px; height: 396.047px;"><img src="https://topnepalnews.comuploads/posts/36ce81f48105ef915ecd8cb6819f3dd71516706440.jpg" style="width: 585px; height: 389.391px;">

लोकप्रिय गायक तथा सर्जक रेशम सापकोटाले सिता श्रेष्ठलाई दिए स्वस्थानीको प्रशाद (भिडीयो सहीत)

लोकप्रिय गायक तथा सर्जक रेशम सापकोटाले सिता श्रेष्ठलाई दिए स्वस्थानीको प्रशाद (भिडीयो सहीत)

लोकप्रिय गायक तथा सर्जक रेशम सापकोटाले सिता श्रेष्ठलाई दिए स्वस्थानीको प्रशाद (भिडीयो सहीत)

‘गोरखा भूकम्प’को प्रतिवेदन सार्वजानिक

राष्ट्रिय सभा निर्वाचनका मतदातालाई विदेश भ्रमणमा रोक

दिपेशको ‘बिर्सन सक्दिन’मा एन्जी र सुनोदको उत्कृष्ठ अभिनय, युट्युवमा लोकप्रिय बन्दै

मुख्यमन्त्री बन्न नेताहरूको आन्तरिक रस्साकस्सी,गुट फेरेर मुख्यमन्त्री बन्ने दौडमा राजेन्द्र पाण्डे

ओलीको आँखा प्रधानमन्त्रीमा, प्रचण्डको अध्यक्षमा

विकासको प्रतिक्षामै बित्यो आधा शताब्दी,कोही भएनन् कुतियाकवरको पीडा सुन्ने’

चितवनमा गोली चल्यो,प्रहरी इन्काउन्टरमा मारिए ‘कुख्यात टीके डाँका’

बैंकिङ पहुँचदेखि टाढा छन्, ग्रामीण जनता

इराक कुर्दिस्तानमा नेपाली एकता समाजले ल्होसार मनायो

सम्पर्क

सूचना विभाग दर्ता नं.

साइट नेभिगेशन

हाम्रो टीम

प्रकाशक/ सम्पादक

नेपाल ब्युरो चीफ़

संवाददाता