<p>५ असार, काठमाडौं ।<br><br>असार भूकम्पमा ध्वस्त संरचना पुनर्निर्माणमा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संघसंस्थाले साढे २२ अर्ब रुपैयाँ खर्च गर्ने भएका छन्।<br><br>संघसंस्थाले भूकम्पपीडितका १९ हजार ४ सय ५२ निजी अवास तथा विद्यालय र स्वास्थ्यचौकी भवन निर्माण गर्ने प्रस्ताव राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले स्वीकृत गरेको खबर आजको नयाँ पत्रिकामा टेकराज थामीले लेखेका छन्।<br><br>प्राधिकरणले १७ संघसंस्थाले पेस गरेको पुनर्निर्माण प्रस्ताव स्वीकृत गरेको हो । प्रस्ताव स्वीकृत भएका संस्थाले २२ अर्ब ३६ करोड पाँच लाख ९७ हजार दुई ४४ रुपैयाँ खर्च गर्ने प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणमा २७ भन्दा बढी संघसंस्थाले प्रस्ताव पेस गरेका थिए । प्राधिकरणका अनुसार पुनर्निर्माणमा सबैभन्दा ठूलो रकम सेभ द चिल्ड्रेनले खर्च गर्दै छ । उसले नौ अर्ब ८७ करोड ६९ लाख ७४ हजार रुपैयाँ खर्चेर विद्यालय तथा स्वास्थ्यचौकीका एक हजार ६ सय भवन निर्माण गर्ने प्राधिकरणले जनाएको छ ।<br><br>&nbsp;रेडक्रस सोसाइटीले सात अर्ब ३७ करोड ९४ लाख&nbsp; दुई हजार ९० रुपैयाँ खर्च गर्दै छ । उसले विद्यालय भवन तथा स्वास्थ्यचौकीका ६ हजार भवन निर्माण गर्ने भएको छ । क्यारिटेस नेपालले एक अर्ब ५६ करोड १८ लाख तीन हजार दुई सय तीन रुपैयाँ खर्चेर काभ्रे, सिन्धुपाल्चोक र दोलखामा चार हजार चार सय ४० नमुना घर निर्माण गर्नेछ । गैरआवासीय नेपालीहरूको संस्था एनआरएनएले २८ करोड ८९ लाख ३६ हजार चार सय ८२ रुपैयाँको लागतमा गोरखाको लाप्राकमा पाँच सय ७३ नमुना घर निर्माण गर्ने प्राधिकरणले जनाएको छ।<br><br>धुर्मुस–सुन्तली फाउन्डेसनले सिन्धुपाल्चोकमा तीन करोड २५ लाख रुपैयाँमा ६५ वटा नमुना घर निर्माण गने भएको छ । वर्ड रिन्यु संस्थाले नुवाकोटमा २४ करोड आठ लाख ९३ हजार ६&nbsp; सय ९३ रुपैयाँमा तीन सय ३२ घर, ह्याबिटेट फर ह्युम्यानिटीले ३१ करोडमा नुवाकोटमा तीन सय ५० घर निर्माण गर्नेछ । प्राधिकरणका अनुसार लुथेरन वर्ड फेडेरेसनले रसुवामा ८८ करोड ९३ लाख ५६ हजार लागतमा दुई हजार एक सय २४ आवास, सुमारिटन पर्सले २५ करोडमा रसुवामा पाँच सय घर बनाउनेछ । हेन्भेट्स नेपालले ४६ करोड ५९ लाख पाँच हजारमा सिन्धुपाल्चोकमा एक हजार घर निर्माण गर्नेछ । लुमती सपोर्ट गु्रप फर सेल्टरले ३० करोड ६९ लाख आठ हजार १० रुपैयाँमा काठमाडौं चन्द्रागिरीमा आठ सय ५० घर निर्माण गर्ने भएको छ। <br><br></p>

<p>५ असार, काठमाडौं ।<br>एचपी र सुगमको सिलिन्डरमा जोखिम भएको पहिल्यै थाहा थियो<br><br>आपूर्तिमन्त्री गणेशमान पुनले १२ फागुनमा धादिङमा एचपी र सुगम ग्यासको निरीक्षण गर्दा सिलिन्डरको हाइड्रोलिक र हाइड्रोस्टेटिक परीक्षण नगरेको भेटिएको थियो । तर, अयोग्य सिलिन्डर नै भरिएर बजार पुगेकाले दुर्घटना भएका छन् । ७ जेठमा पाटनमा एचपीको सिलिन्डर पड्किएर तीनजनाको ज्यान गयो । ३१ वैशाखमा कालिमाटीमा सुगमको सिलिन्डर पड्केर एकको मृत्यु भयो। आजको नयाँ पत्रिकामा खबर छापिएको छ।<br><br><b>ग्यास पड्कने ६ कारण</b><br><br>विश्वबाबु पुडासैनी<br><br>महानिर्देशक, गुणस्तर तथा नापतौल विभाग<br><br>Ø नेपालमा उत्पादन हुने र आयात हुने ग्यास सिलिन्डरको गुणस्तर ‘नेपाल गुणस्तर ऐन’ले तोकेअनुसार नै नियमन भइरहेको छ । ग्यास उद्योगले नयाँ खरिद गरेको सिलिन्डरलाई गुणस्तर विभागले तोकिएको गुणस्तर परिधिभित्र रहेर परीक्षण गर्ने हो । तर, उद्योगीले खरिद गरिसकेपछि नियमित रूपमा प्रयोग हुन थालेको सिलिन्डरको जाँच गर्ने र सुरक्षाको विधि अपनाउने परिपाटीको विकास अहिलेसम्म हुन सकेको छैन । उद्योगीले सिलिन्डर कति सुरक्षित छन् भन्ने कुराको नियमन गर्न चासो दिएको पाइँदैन । उद्योगीसँग सिलिन्डरलाई सुरक्षित गर्ने पर्याप्त जनशक्ति र सुविधाहरू पनि रहेको देखिँदैन ।<br><br>Ø सिलिन्डरको भल्बको नियमित परीक्षण गर्नुपर्छ । कतिपय ग्यास उद्योगले सिलिन्डरमा बिग्रिएर बसेका तथा ग्यास लिकेज हुने भल्बहरूलाई मर्मत गरेर पुन: अर्को सिलिन्डरमा लगाउने गरेका छन्, यो गलत हो । सिलिन्डरमा पुरानो भल्ब फालेर नयाँ प्रयोग गर्नुपर्छ । उद्योगीले पनि गुणस्तरीय भल्बहरू परिवर्तन गरिएको सुनिश्चितता गर्न सक्नुपर्छ । सिलिन्डरमा एकपटक भल्ब लगाएपछि प्रत्येकपटक ग्यास भर्दा लिकेज परीक्षण गरिन्छ ।<br><br>Ø अधिकांश उद्योगले ग्यास सिलिन्डरको लिकेज परीक्षण गर्दा पानी प्रयोग गर्छन् । यसले सिलिन्डरको आयु घटाउँदै लान्छ । ग्यास लिकेज परीक्षण गर्ने मेसिन नै पाइन्छ । त्यस्ता मेसिनको प्रयोग गरिनुपर्छ । तर, अधिकांश उद्योगमा ग्यास लिकेज परीक्षण गर्ने मेसिन राखेको पाइँदैन ।<br><br>Ø सिलिन्डर राम्ररी प्रयोग गर्दा एकपटक हाइड्रोलिक टेस्ट गरेपछि १० वर्षसम्म नगर्दा हुन्छ । सिलिन्डरलाई पानीमा डुबाउने, घाममा राख्ने गर्‍यो भने चाँडो कमजोर हुनसक्छ । बढी कुच्चिएको, वास्तविक आकार बिग्रिएको, बढी खिया लागेको सिलिन्डरमा जोखिम हुन्छ ।<br><br>Ø सिलिन्डरको बाहिरी भागमा रङ लगाउनु भनेको फलामको पातालाई सुरक्षा गर्नु हो । रङ खुइलिएको सिलिन्डर घामपानीबाट चाँडै संक्रमित भई बिग्रन सक्छ । लामो समय रङ नभएको सिलिन्डर प्रयोग गर्दा पाताको बाक्लोपना पनि घट्न सक्छ ।<br><br>Ø धेरै उद्योगमा घामपानीको सीधै उपस्थिति हुने बाहिरी भागमा सिलिन्डरहरू राखिएको देखिन्छ । निरन्तरको घामपानीले सिलिन्डरको आयु कम हुँदै जान्छ । डिलरहरूले पनि बाटोमा खुला तरिकाले सिलिन्डर राखेको देखिन्छ । यसो गर्नुभएन ।<br><br>यसरी गरौँ सुरक्षा<br><br>चन्द्र थापा<br><br>महासचिव, ग्यास विक्रेता महासंघ<br><br>Ø सिलिन्डरबाट चुलोसम्म पुग्ने पाइप प्लास्टिकको प्रयोग गर्दै नगरौँ । अनिवार्य ‘होच पाइप’ प्रयोग गरौँ । सबै डिलरकहाँ होच पाइप हुन्छ ।<br><br>Ø खाली वा भरिएको सिलिन्डरमा अनिवार्य सेफ्टी क्याप लगाएर राखौँ । यसले लिकेज हुनबाट रोक्छ ।<br><br>Ø ‘एनएस’ वा ‘आइएसआई’ गुणस्तर चिह्नअंकित गुणस्तरीय रेगुलेटर मात्रै प्रयोग गरौँ ।<br><br>Ø कुच्चिएको सिलिन्डर प्रयोग नगरौँ । भान्सारमा दुईवटा सिलिन्डर सँगै राख्दै नराखौँ ।<br><br>Ø सकेसम्म भान्सा कोठाबाहिर सिलिन्डर राख्ने गरौँ । तर, बाहिर घामपानीले प्रत्यक्ष सिलिन्डर असर पार्नुहुँदैन ।<br><br>Ø सिलिन्डरभन्दा अग्लो ठाउँमा चुलो राखौँ । यसो गर्दा चुहोछेउमा लिकेज भए ग्यास तल जान्छ र दुर्घटनाको सम्भावना कम हुन्छ ।<br><br>Ø&nbsp; घरमा धेरै सिलिन्डर मौज्दात नराखौँ ।<br><br></p>