20.82¡ÆC
<p><span style="line-height: 1.42857143;">काठमाडौं,जेठ ३२ । नयाँ शक्ति नेपालले प्रत्यक्ष निर्वाचित हुन चाहने सांसदले कम्तीमा स्नातक उत्तीर्ण हुनु पर्ने प्रस्ताव गरेको छ । प्रज्ञा भवनमा सोमबार सुरु छलफल सत्रमा संयोजक बाबुराम भट्टरार्यको राजनीतिक प्रतिबेदन ‘नयाँ शक्तिको आधारतत्व’, नेता देबेन्द्र पौडेलको संगठन विधान प्रतिवेदन र रामेश्वर खनालको आर्थिक विकास र समृद्धिको प्रारुप माथि १२ समूहमा बाँडिएर बहस गर्दै प्रतिनिधिले यस्तो माग गरेका हुन्।</span><br></p><p><span style="line-height: 1.42857143;">समानुपातितर्फ भने शैक्षिक योग्यतासम्बन्धी प्रावधान नराखिने गरी छलफल सत्रमा बहस भएको हो। भट्टराईले बाम लोकतान्त्रिक धारको पार्टी निर्माण गर्न प्रस्ताव गरे पनि कतिपय सहभागीले भने बाम भनिरहनु नपर्ने, लोकतान्त्रिक भने पुग्ने जिकिर गरे।</span><br></p><p><br></p><p>आफूलाई बामपन्थी भन्ने पार्टीहरु राजनीतिक कार्यक्रममा बाम दिशा तय गर्न चुकेको भन्दै ती सहभागीले नयाँ शक्ति वैकल्पिक लोकतान्त्रिक शक्ति बन्नु पर्ने टिप्पणी गरे। नयाँ शक्तिले पार्टीका सवै तहका नेता अनिबार्य चुनिएर आउनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। आजको कान्तिपुर दैनिकमा खबर छापिएको छ । </p>
मेलम्चीमै खानेपानीको हाहाकार,कहिले आउला त काठमाडौं ?
<p><span style="line-height: 1.42857143;">काठमाडौं,जेठ ३२ । गतबर्ष वैशाख १२ गतेको भूकम्प र लामो समयदेखिको खडेरीका कारण सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको मेलम्चीलगायतका ग्रामीण क्षेत्रका मुहान सुकेपछि र लगातारको वर्षामा समेत पानीको मुहान नपलाएपछि खानेपानीको हाहाकार भएको छ । मेलम्ची नगरपालिका–६ खानीगाउँमा खानेपानी आयोजनाको मुहानमै पानी सुकेपछि धारामा पानी आउन छाडेको उपभोक्ताले गुनासो गरेका छन् ।</span><br></p><p><br></p><p>पानीको समस्याका कारण सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका धेरै गाविसका स्थानीयवासी घन्टौ टाढा दिनभर लाइनमा बसेर पानी ल्याउन बाध्य छन् ।</p><p><br></p><p>मेलम्ची खानीगाउँका महेन्द्र घले आफ्नो घर नजिकैको धारमा पानी आउन छाडेको र भएको मूल पनि सुकेपछि बिहानभरको समय बिताएर घन्टौँ टाढासम्म हिँडेर पानी लिन जाने गरेका छन् । भूकम्पपछि खानीगाउँका स्थानीयको बिहानको समय पानी बोक्दैमा जाने गरेको छ ।</p><p><br></p><p>घले भन्छन् गाउँमा भएको मूल सुक्यो, नजिकै कुनै पनि मुहान छैन, करिब दुई घन्टा टाढा जङ्गलमा पानी लिन पुग्नुपर्छ त्यहीँ पनि कहिले त पालो नै पाइँदैन । बिहानभरि पानी लिन आउनेको लाम हुन्छ । भएको मूल पनि रसाउन छोडिसक्यो, थोरै पानी सङ्कलन गरी पानी भर्नका लागि लामो समय कुरेर बस्नुपर्ने बाध्यता रहेको उनी बताउँछन् । पानी अभावका कारण रछ्यानमा लगाएको तरकारी, फलफूलका बोटबिरुवा र अन्नबाली सुक्न थालेको स्थानीय बताउँछन् ।</p><p><br></p><p>मेलम्ची नगरपालिका, खानीगाउँका स्थानीय भन्छन् “भूकम्पपछि सुकेको मुहान वर्षामा समेत पलाउन नसक्दा अहिले पानीको समस्या छ । गाउँभन्दा झन्डै दुई घन्टा टाढासम्मको दूरीबाट पानी ओसारेर दैनिक उपभोग गर्ने गरेका छौँ ।”</p><p><br></p><p>पानीकै लागि बिहानको पूरै समय खर्चिनुपर्ने बाध्यता रहेको मेलम्ची नगरपालिकाका स्थानीय श्याम घलेले बताए । मेलम्ची नगरपालिका खानीगाउँमा रहेका ६० घरधुरी खानेपानीको चरम समस्या झेल्न बाध्य छन् ।</p><p><br></p><p>भूकम्प पहिले गाउँमा पूरै समय आउने पानी अहिले गाउँमा खानेपानीको समेत हाहाकार हुँदा गाई भैँसी, फलफूल, तरकारीखेती गर्नेलाई समेत समस्या भएको र गाउँमा पानीको समस्या भएपछि अधिकांश परिवार गाउँ छाडेर बसाइँ नै सर्न बाध्य भएको स्थानीय युवा प्रवेश घले बताउछन् ।</p><p><br></p><p>मुहान सुकेपछि अहिले मेलम्ची खानीगाउँका बासिन्दाले पानी अभावमा आवास पुनःनिर्माण समेत गर्नसक्ने स्थिति समेत नरहेको स्थानीय बताउँछन् । पटकपटक आफ्नो समस्या लिएर नगरपालिकाको कार्यालय धाउँदासमेत सिङ्गो गाउँको कुरा सुनुवाइ नभएको श्याम घलेले बताए ।</p><p><br></p><p>हुन्छ, गर्छा भनेर आश्वासन दिने गर्दछन्, तर पछि नगरपालिकामा भएको समस्याको चासो दिनुको साटो राजनीतिक टोेलीसँग भ्रमणमा हिँड्ने गरेको स्थानीयले आरोप लगाएका छन् । मूल सुकेपछि नजिकैको मेलम्ची नदीबाट भए पनि बोरिङको व्यवस्था गरेर मेलम्ची नगरपालिकाले पानीको समस्या दूर गर्नुपर्नेतर्फ लाग्नुपर्नेमा स्थानीयवासीले जोड दिएका छन् ।</p><p><br></p><p>घर अगाडि रहेको मेलम्ची नदी सुसाएर बग्छ तर खडेरी र मुहान सुकेको कारण सिङ्गो गाउँ नै खानेपानी समस्यामा भएकाले नगरपालिकाले चासो दिनुपर्ने महेन्द्र घलेले गुनासो गरे ।</p><p><br></p><p>भूकम्प र खडेरीका कारण मुहान सुक्यो, तर वर्षात्पछि समेत मूल नपलाउँदा जिल्लाको सदरमुकाम चौतारा, मेलम्ची नगरपालिकाको केही वडा र पिपलडाँडा, कुञ्चोक, सागाँचोक, बाँडेगाउँलगायतका गाविसमा खानेपानीको हाहाकार भएको छ ।</p><p>onlinekhabar.com</p>
प्रहरीमा पूर्वपदाधिकारीलाई सुविधा खारेज नगर्न दबाब
<p><span style="line-height: 1.42857143;">काठमाडौं,जेठ ३२ । व्यवस्थापिका संसदको संसदीय समितिले कानुनविपरीत पूर्वपदाधिकारीलाई दिइएको सुविधा खारेज गर्ने तयारी थालेपछि दुई सुरक्षा निकायका प्रमुखले यसमा गम्भिर चासो राखेका छन् ।</span><br></p><p>प्रहरी महानिरीक्षक उपेन्द्रकान्त अर्याल र सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक दुर्जकुमार राईले सोमबार संसदको सुशासन उपसमितिका संयोजक जनकराज जोशीलाई भेटेर सुविधा खारेज नगर्न दबाबसमेत दिएका छन् ।</p><p><span style="line-height: 1.42857143;">सुशासन समितिको उपसिमिलिते एकपटक सुरक्षा निकायका प्रमसखसँग छलफल गरिसकेको थियो । उनीहरुले आफ्नो तर्फबाट उपसमितिमा रायसमेत दिइसकेका थिए ।अाजको राजधानी दैनिकमा समाचार छ ।</span><br></p><p><span style="line-height: 1.42857143;">आफूहरुको सुझावमा राजनीतिक दलले तिब्र असन्तुष्टि जनाएको जानकारी पाएपछि र्अाजीपीद्वय अर्याल र राई संसद सचिवालय पुगेका हुन् । </span><span style="line-height: 1.42857143;">यसअघि उपसमितिले बोलाएको छलफलमा सुविधा खारेज गर्न भनेको भए पनि त्यसलाई परिवर्तन गर्दै सेवा सुविधा दिनुपर्ने भनाई प्रतिवेदनमा उल्लेख गर्न पनि महानिरीक्षकहरुले आग्रह गरेका छन् । </span><span style="line-height: 1.42857143;">गृह मन्त्रालयले पूर्व पदाधिकारीलाई अहिलेको सुविधामा थप गरेर पूर्वपदाधिकारीसम्बन्धी विधयेकको मस्यौदा संसदमा ल्याउन लागको छ । </span><span style="line-height: 1.42857143;">सर्वोच्च अदालतले पूर्वपदाधिकारीलाई सुविधा दिनुपर्ने भए कानुन बनाए दिन आदेश दिएको वर्षाैंभएको छ । एकपटक संसदमा आएको सुविधा दिने विधयेक सांसदहरुकै विरोधपछि गृह मन्त्रालय फिर्ता भएको थियो ।</span></p>
अध्ययन गर्न विदेश गएका ५ सय कर्मचारी उत्तै वेपत्ता !
<p><span style="line-height: 1.42857143;">काठमाडौं,जेठ ३२ । सरकारी सुविधामा लाखौं रुपैयाँ खर्चेर अध्ययनका लागि विदेश गएका निजामती कर्मचारी अध्ययन सकेपछि उत्तै वेपत्ता हुने क्रम बढ्दै गएको छ । सरकारी ऐन नियमको ठाडो उल्लंघन गरी विदेश गएका पाँच सयभन्दा बढी कर्मचारी उत्तै वेपत्ता भएका छन् । त्यसरी वेपत्ता हुने कर्मचारीको खोजी गरी उनीहरुलाई कारबाही गर्न सरकार असफल भएको छ ।</span><br></p><p><span style="line-height: 1.42857143;">सामान्य प्रशासन मन्त्रालयका अनुसार लामो समयदेखि विभिन्न देशमा अध्ययन गर्न गई उतै वेपत्ता भएका सरकारी कर्मचारीको संख्या पाँस सयभन्दा बढी रहेको अाजको नयाँ पत्रिका दैनिकमा समाचार छ ।</span><br></p><p><br></p><p>विदेश अध्ययन गर्न गएर वेपत्ता भएका कर्मचारीलाई सरकारले निजामी सेवा एनको ४० घ अनुसार कारबाही गर्न सक्ने प्रावधान छ । तर, सरकारी निकायसँग त्यस्ता कर्मचारीको कुनै रेकर्ड राखी कारबाही गर्ने जिम्मेवारी पाएको सामान्य प्रशासन मन्त्रलय आफैं वेखबर छ ।</p><p><br></p><p>सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले केही समयअघि मात्रै विदेश अध्ययनका लागि गएर उतै वेपत्ता भएका कर्मचारीको खोजी गर्न विभिन्न सर्च टोली बनाएको थियो । तर ती सर्च टोलीले कुने सफलता पाउन सकेनन् । अधिकांश मन्त्रालय तथा निकायले वेपत्ता भएका आफ्ना मातहतका कर्मचारीको जानकारी नदिएर सामान्य प्रशासन मन्त्रालयको सर्च टोलीलाई असहयोग गरेपछि कर्मचारी खोज्ने सरकारी प्रयास असफल भएको हो ।</p><p><br></p><p>सामान्य प्रशासन मन्त्रालयको अध्ययन अनुसार नर्वेलगायतका युरोपियन देश, अमेरिका, अस्ट्रेलिया र जापानमा अध्ययनका लागि जने कर्मचारी अध्ध्यन सकेपछि नेपाल र्फकनुको साटो उतै बस्ने गरेका छन् । विशेषगरी कृषि, बन र सिँचाइ मन्त्रालयका प्राविधिकहरु वेपत्ता हुने गरेका छन् ।</p>
इटालीको विजयी सुरुवात
<p><span style="line-height: 1.42857143;">एजेन्सी,जेठ ३२ । इटालीले युरोकप फुटबलमा विजयी सुरुवात गरेको छ । गत संसकरणको उपबिजेता इटालीले बेल्जियमलाई २–० ले हरायो । इटालीको जितमा इमानुएल जाकेरिनी र ग्राजियानो पेलेले एकएक गोल गरे । </span><br></p><p>३२ औं मिनेटमा जाकेरिनीले गोल गर्दै इटालीलाई सुरुवाति अग्रता दिलाए ।खेलको अन्त्यतिर इटालीले दोहोरो अग्रता लियो । बेल्जियमले काउण्टरमा गोल खान पुग्यो । जाकेरिनीले सन् २०१३ को नोभेम्बरपछि पहिलो पटक राष्ट्रिय टिमका लागि गोल गरेका हुन् । </p><p>एजेन्सी,जेठ ३२ । इटालीले युरोकप फुटबलमा विजयी सुरुवात गरेको छ । गत संसकरणको उपबिजेता इटालीले बेल्जियमलाई २–० ले हरायो । इटालीको जितमा इमानुएल जाकेरिनी र ग्राजियानो पेलेले एकएक गोल गरे । </p><p>३२ औं मिनेटमा जाकेरिनीले गोल गर्दै इटालीलाई सुरुवाति अग्रता दिलाए ।खेलको अन्त्यतिर इटालीले दोहोरो अग्रता लियो । बेल्जियमले काउण्टरमा गोल खान पुग्यो । जाकेरिनीले सन् २०१३ को नोभेम्बरपछि पहिलो पटक राष्ट्रिय टिमका लागि गोल गरेका हुन् । </p>
एनसेलका ६० टावरमा प्रहरी सुरक्षा
<p>३१ जेठ, कञ्चनपुर । देशका विभिन्न क्षेत्रमा दूर सञ्चार सेवा प्रदायक कम्पनी एनसेलका टावर माथि आक्रमण तथा आगजनी हुन थालेपछि सचेत हुदै कञ्चनपुर प्रहरीले यहाँका ६० वटा टावरमा सुरक्षा पहरा दिएको छ । देशका अन्य भागमा विप्लप माओवादीले टावरहरुमा आक्रमण थाले पछि कञ्चनपुरमा सुरक्षा निगरानी बढाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक केदार खनालले जानकारी दिए । “साठी वटै टावरमा कम्पनीका गार्डहरुलाई समेत समन्वय गरेर सुरक्षा व्यवस्था मिलाएका छौं” प्रवक्ता खनालले भने – “यहाँ आठ वटा टावर घरको छत र बाँकी ५८ वटा टावर निजी जमिनमा जडान गरिएका छन् ।” नेपाल प्रहरीका साथै सशस्त्र प्रहरीले पनि टावरहरुको सुरक्षा सतर्कता बढाएको जनाएको छ । सशस्त्र प्रहरी सीमा सुरक्षा कार्यालयका प्रमुख सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक तारादत्त पन्तले यहााका सबै एनसेल टावरमा निगरानी राखेको बताए ।<br><br><br></p>
नदीको कारण भारतका बिद्यालयमा जान्छन् १८ नं. पिल्लरका बालवालिका
पप्पु गुरुङ्, ३१ जेठ, दोधारा चाँदनी । दोधारा चाँदनीको जगबुडा नदीका कारण दोधारा चाँदनी नगरपालिका वडा नं. १०, १८ नंं. पिल्लरका स्थानिय बालवालिकाहरु भारतिय बिद्यलय जान बाध्य भएका छन् । १८ नंं. पिल्लरका आधा दर्जन बालवालिकाहरु सिमावर्ती भारतिय बिद्यालयहरुमा पढ्न बाध्य भएका स्थानिय सुन्दर ओलीले बताएका छन् । उक्त बस्तीका आफुहरु भारतिय बिद्यालयमा पढ्दा थुप्रै असजिलो परेको सिमावर्ती भारतिय क्षेत्रका एक बिद्यालय राजकिय ईन्टर हाईस्कुलमा अध्यन गर्दै गरेकी १८ नंं. पिल्लर बस्तिका १७ वर्षिय बालिका बशन्ती सुनारले बताएकी छिन् । जगबुडा नदीको कारण नेपालको स्कुलमा पढ्न नसकेको बशन्तीले बताईन् । “नेपालमा पढ्ने चाहाना थियो । नदीको कारण नजिकैको बिद्यालयमा पढ्न सकिन्” बशन्तीले भनिन् । उनि जस्तै थुप्रै अरु बालवाली नदीको कारण बिद्यालय छाडेर रोजगारीको लागी भारत पलाएन् भएका छन् या भने सिमावर्ती भारतिय बिद्यालयहरुमा पढ्न बाध्य भएका छन् । जस्ले गर्दा समय समयमा उनिहरु भारतियहरुको दबाब खेप्नु परेको उनिहरु बताउछन् । ३० बिघाह क्षेत्रमा फैलिएको १८ नं. पिल्लरमा १० घरधुरीमा करिब एक सय परिवारहरु बसोबास गर्छन् । उनिहरुको दैनिकी सिमावर्ती भारतियहरु चलेको छ् । जती भारतियहरुले दु:ख दिएपनि उनिहरुमा सहन गर्ने बानीनै बन्न पुगेको छ् । “भारतियहरुको धम्की सुन्ने अब बानी नै परिसक्यो” स्थानिय बिरु बुढाले भने । उनिहरुको बजार, उनिहरुकै बाटो प्रयोग पर्नु परेको कारण मिलेर बस्नुको बिकल्प नभएको स्थानिय बुढाको भनाई रहेको छ् । सरकारले उक्त स्थानमा अझै सम्म एक रुपियाँ बराबरको बिकासका काम नगरेको स्थानियहरु बताउछन् । “चुनावको बेला मात्र आउछन् नेताहरु, अरु बेला देखा पर्दैनन् ।” स्थानिय निर्मला सुनारले बताईनन् । अझै सम्म सरकारबाट बस्तीमा कुनै सहयोग नपाएको उनिहरुको भनाईछ् ।
माथिल्लो तामाकोसीको काम सकिन लाग्यो
<p>३१ जेठ, काठमाडौं ।<br>राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रुपमा लिइएको माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत् आयोजनाको ७९ प्रतिशत कार्य सम्पन्न भएको छ ।</p><p> विसं २०७३ सालमै सम्पन्न गर्ने लक्ष्य लिइएको तामाकोसी आयोजना भूकम्प र नाकाबन्दीका कारण काम रोकिएपछि एक वर्ष पछि धकेलिएको हो ।<br><br>४ सय ५६ मेगावाटको त्यस आयोजना २०७३ पुसमा काम सम्पन्न गरी उत्पादन गर्ने योजनाको साथ अघि बढिरहेका अवस्थामा भूकम्प र नाकाबन्दीका कारण एक वर्ष ढिलाइ भएको आयोजनाका प्रबक्ता डा गणेश न्यौपानेले बताउनु भयो । <br><br></p>
मधेशी दललाई वार्ताको लागि सरकारको अन्तिम पत्र !
<p>३१ जेठ, काठमाडौं ।<br>सरकारले संविधानकै विरोध गरेर भारतले गरेको नाकाबन्दीमा सघाउँदै तराईका जिल्लामा अशान्ती फैलाउँदै आएको मधेशी मोर्चालाई वार्ताको लागि अन्तिम पत्र पठाएको छ ।<br><br>प्रधानमन्त्रीका निकटवर्ती एक एमाले नेताका अनुसार ओली सरकारले आन्दोलनको नाममा जनतालाई दुख दिएर मोर्चा थाकेकाले अब सार्थक वार्ता हुने ठानेर पत्र पठाइएको हो ।<br><br>यसपटकको अनुरोधमा पनि वार्तामा नआए अहिलेसम्म मौन रहँदै आएको सरकारले पेलेर जाने रणनीति बनाएको छ ।<br><br>सरकारले आज औपचारिक रुपमै मोर्चालाई वार्तामा आउन पत्र लेखेको छ ।<br><br>काठमाडौंमा आज भएको एक साक्षात्कार कार्यक्रममा प्रधानमन्त्रीका राजनीतिक सल्लाहकार विष्णु रिमालले मधेसी समुदायको मागलाई वार्ता र संवादका माध्यमबाट समाधान गर्न सरकार तयार रहेको स्पष्ट पार्दै संघीय गठबन्धनलाई आन्दोलन छाडेर वार्तामा आउन आग्रह गरेका छन् ।<br><br>मधेसी जनअधिकार फोरम गणतान्त्रिकका अध्यक्ष राजकिशोर यादवले वार्ताका लागि सरकारले पछिल्लोपटक पठाएको पत्र सकारात्मक रहेको बताएका छन् ।<br><br>संघीय समाजवादी फोरमका सहअध्यक्ष राजेन्द्र श्रेष्ठले मधेसवादी दलहरु वार्ताको विरोधी नभएको र सरकारले वार्ताको नाममा खेलाँची गर्न नहुने प्रतिक्रिया दिए ।<br><br>तराई–मधेस लोकतान्त्रिक पार्टीका सह–अध्यक्ष जितेन्द्र सोनलले मधेशी मोर्चाका मागहरुका सम्बन्धमा स्पष्ट धारणा ल्याउनका लागि सरकारले प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नु पर्ने तर्क गरे ।<br><br>पछिल्लो समय राजधानी केन्द्रित आन्दोलन भन्दै उफ्रेको मोर्चा दुई दिनमै थाकेपछि जनताको साथ नपाउँदा अहिले काठमाडौंको खुल्ला मञ्चमा धर्ना भन्दै बसिरहेको छ ।<br><br></p>
Nepal condemns mass shooting in Orlando Night Club
<p>The Government of Nepal has condemned the mass shooting incident in a night club in Orlando, Texas USA yesterday. <br><br>The government is deeply saddened by the news of mass shooting in the incident killing 50 people and injuring dozens other. <br><br>The Ministry of Foreign Affairs today, issued a press statement and stated that Nepal condemns such barbaric act of violence against innocent people and expresses sympathy to the bereaved family members of the victims. <br><br><br></p>
Schedule for implementation of forest policy unveiled
<p>The Ministry of Forest and Soil Conservation has unveiled a five-year implementation plan (2073 -2077 BS) for the implementation of programmes incorporated by the Forest Policy- 2071 BS.</p><p>The policy aims to increase productivity of forest area, production of forest products, land productivity and carry out integrated conservation and management of wetlands.</p><p>Minister for Forest and Soil Conservation Agni Prasad Sapkota shared this at a programme organised to brief the media about its work progress and programmes and plans envisaged by the Forest Policy, 2071 BS. The implementation of the new action plan is estimated to cost Rs 114 billion. </p><p>On the occasion, Minister Sapkota said the government is determined to carryout scientific management of forest area and thereby increasing the production of timber and timber products to replace its import. <br><br>According to Minister Sapkota, works are on progress to set up a multi-dimensional national zoological garden in Suryabinayak of Bhaktapur as an alternative to the Jawalakhel-based Central Zoo. The Ministry has planned to hold a foundation stone laying ceremony for the new garden on coming June 23.</p><p>The Ministry formulates plans of all donor agencies and international government organisations assisting Nepal in the conservation and management of forest sector and supervise their implementation, he said.<br><br></p>
PM Oli Inaugurates seminar on astronomy and space science
<p>Prime Minister KP Sharma Oli has inaugurated a three-day seminar on astronomy and space science organized by BP Koirala Memorial Planetarium Observatory and Science Museum Development Board today.</p><p>On the occasion, PM Oli spoke of the need for Nepal to create its own position in space mission. PM Oli reiterated that the government is committed to developing and promoting astronomy and space science. <br><br>The Prime Minister admitted that he is too excited to visit National Observatory in Nagarkot which offers a scientific observance and study on moon and constellations.<br><br>More than 100 science students from higher secondary to masters level are taking part in the seminar that aims to deliberate on the researches and studies carried out in the astronomy and space science sector by the local community as well as the efforts made by the Government of Nepal towards that end. <br><br></p>