ओइ सीमास्तम्भ खोइ ?

<p>माघ ।<br>नेपाल–भारत छुट्याउने मुख्य र सहायक गरी एक दर्जन सीमास्तम्भ हराएका छन् । पूर्व कटकुइयाँ र पश्चिम मानखोलासम्मको सीमाका मुख्य ५ ९जंगे पिल्लर० र सहायक गरी दर्जनभन्दा बढी स्तम्भ अहिले देखिँदैनन् । <br><br>ती कहाँ गए त रु स्थानीय प्रशासनको तथ्यांकअनुसार तीमध्ये अधिकांश स्तम्भ खोलाले बगाइदिएको छ । <br><br>दुई वर्षअघिको राप्ती बाढीले मटेहिया २ भगवानपुरस्थित ६४३ ९१४० नम्बर सीमास्तम्भ बगाएको स्थानीयको भनाइ छ । तर, प्रशासनको तथ्यांकमा उक्त स्तम्भबारे उल्लेखै छैन । त्यसअघि ६३५९३०, ६४४ ९१६०, ६४५९१७र१० र ६५७ नम्बरका मुख्य पिल्लर हराएका थिए ।</p><p>प्रशासनको अभिलेखमा चार मुख्य र ५ सहायक स्तम्भ बगेका छन् । त्यस्तै ६३८र६, ६३९र१७, ६४३र१, ६४३र२, ६४४र १,६४४र२, ६४५र१ र ६५६र१ नम्बरका सहायक पिल्लर पनि हराइरहेका छन् । ६३६र४, ६४६र१९ र ६५५र३६ नम्बरका मुख्य पिल्लर र १९ वटा सहायक स्तम्भ मर्मत गर्नुपर्ने अवस्थाका छन् । १ मुख्य स्तम्भ र ३ सहायक सीमास्तम्भ पुनर्निर्माण तथा १७ स्तम्भ मर्मत गर्नुपर्ने देखिएको छ । <br><br>बाँकेको सीमामा मुख्य र सहायक गरी ३ सय ७ स्तम्भ छन् । ३२ मुख्य स्तम्भमध्ये ५ खोलाले बगाएको हो । त्यस्तै २ सय ७५ सहायक स्तम्भमध्ये ५ वटा बगेको र ३ वटा हराएका हुन् । नेपालगन्जको मुख्य नाका नजिकैका सहायक स्तम्भ हराएका छन् । त्यसबारे सीमावर्ती नेपालीले स्थानीय प्रशासनलाई जानकारी दिँदै आएका छन् । प्रशासनले सरकारलाई लिखित जानकारी गराउँदै आएको छ । <br><br>‘भारतीय समकक्षी सुरक्षा अधिकारीसँग ‘काउन्टर पार्ट’ बैठकमा सीमाबारे पटकपटक छलफल हुने गरेको छ । तर, दुई मुलुकको सीमासम्बन्धी संवेदनशीलताका कारण स्थानीयस्तरबाट गरिएको प्रयासले स्म्भव छैन,’ जिल्ला प्रशासनका सूचना अधिकारी खगेन्द्र पौडेल भन्छन्, ‘सरकारस्तरीय पहलबाट मात्रै समस्या समाधान हुन सक्छ ।’ <br><br>राप्तीले पूर्वी क्षेत्रको सीमास्तम्भ बगाउँदा दुई मुलुकको भूमि छुट्याउन समस्या भएको स्थानीय बताउँछन् । ‘पहिले पिल्लर भएको स्थानमा नदी बगेको छ । बालुवा भरिएका कारण सीमा कहाँसम्म हो भन्न सकिने अवस्था छैन,’ मटेहियाका जगदीश गोडिया भन्छन्, ‘पिल्लर हुँदा नेपाल–भारत भूमि जानकारी हुन्थ्यो । अब थाहै पाइँदैन ।’ दुवै देशका परराष्ट्र मन्त्रालयबीच सहमतिमा नयाँ सीमा स्थापना, मर्मत वा पुनर्निर्माण गर्न पाइने अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता छ । <br>ठाकुरसिंह थारू, बाँकेले कान्तिपुरमा लेख्नुभएको छ ।<br><br></p>