‘नेपालको पानी : जनताको लगानी’ कार्यक्रममा सरकारको बदमासी

<p>काठमाडौ । सरकारले पुरानै आयोजनालाई जनताको जलविद्युत कार्यक्रममा सामेल गरेर सर्वसाधारणलाई झुक्याएको पाइएको छ । सम्पन्न हुनै लागेका दुई परियोजनालाई ‘नेपालको पानी, जनताको लगानी’ कार्यक्रममा समावेश गरेपछि सर्वसाधारण सरकारको आकर्षक नारामा झुक्किएका हुन् ।<br><br>‘नेपालको पानी,&nbsp; जनताको लगानी’ अन्तर्गत रहेका परियोजनामा सर्वसाधारणले सेयर मूल्यको १० प्रतिशत (प्रतिकित्ता १० रुपैयाँ) मै आवेदन दिन पाउने व्यवस्था छ भने आयोजनाको कूल पुँजीको ४९ प्रतिशत सेयरमा आम सर्वसाधारणले लगानी गर्न पाउँछन् । तर, वैशाख ६ गते खुल्न लागेको रसुवागढी र सान्जेन जलविद्युतको सेयरमा पनि सर्वसाधारणले सेयर मूल्यको शतप्रतिशत रकम तिरेर आवेदन गर्नुपर्छ भने उनीहरुका लागि १५ प्रतिशतमात्र सेयर छुट्याइएको छ ।<br><br>यी दुबै आयोजनालाई ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाई मन्त्रालयले गत चैत २१ गते मात्र जनताको जलविद्युत कार्यक्रममा समावेश गरेको हो । निर्माण कार्यको करिब तीन चौथाई काम सकिन लागेको आवस्थामा सरकारले यी दुई आयोजनालाई बहुचर्चित कार्यक्रममा समेटेर सर्वसाधारणलाई झुक्याउन लागेको छ ।<br><br>दुबै कम्पनीको पुँजीमा सर्वसाधारण सेयरधनीतर्फ पूर्वनिर्धारित सेयर संरचनाअनुसार सर्वसाधारणले १५ प्रतिशतका लागि मात्र आवेदन दिन पाउने व्यवस्था छ । दुबै कम्पनीको आईपीओमा कर्मचारी सञ्चयकोषमा रकम सञ्चित गर्ने दुई लाख कर्मचारीले करिब २० प्रतिशत, ऋणदाता संस्थाका कर्मचारीले १ प्रतिशत, प्रबर्द्धक संस्थाका कर्मचारीले ३.५ प्रतिशत सेयर र स्थानीयवासीले १० प्रतिशत सेयरमा आवेदन दिन पाउनेछन् ।<br><br>यस अर्थमा सर्वसाधारणको नाम रहेको ४९ प्रतिशतमध्ये भागबन्डा भएर बाँकी रहेको १५ प्रतिशत पुँजीमा सर्वसाधारणले लगानी गर्न पाउनेछन् । जसअनुसार रसुवागढीको ६ करोड ८४ लाख २१ हजार कित्ता सेयरमध्ये सर्वसाधारणले मात्र १ करोड २ लाख ६३ हजार १ सय ५० कित्ता सेयरका लागि आवेदन दिन पाउनेछन् भने सान्जेनको २ करोड ७३ लाख ७५ हजार कित्ता सेयरमध्ये सर्वसाधारणले मात्र ५४ लाख ७५ हजार कित्ता सेयरका लागि आवेदन दिन पाउनेछन् । जनताको लगानी कार्यक्रमअनुसार सर्वसाधारणले रसुवागढीको ३ करोड ३० लाख र सान्जेनको १ करोड ३५ लाख कित्ता सेयरमा आवेदन दिन पाउनुपर्ने हो ।<br><br>उर्जा मन्त्री वर्षमान पुनकाअनुसार साविकमा रहेका १९ कार्यक्रमहरुको सूचीमा १ सय ११ मेगावाट र ५७ मेगावाटका यी दुई कम्पनी थपिएको हो । उनले भने, “जनताको लगानी भन्नाले सर्वसाधारणबाट स-साना रकम जम्मा गर्नु हो । यी दुई कम्पनीलाई पनि यही सूचीमा राखिको हो ।”<br><br>तर, मन्त्री पुनले भनेअनुसार यी दुई कम्पनीमा सर्वसाधारण जनताको तर्फबाट स-सानो रकम भने उठ्ने छैन । किनकि यी दुबै कम्पनीमा सर्वसाधारणले पुँजीको बाँकी १५ प्रतिशतमा मात्र लगानी गर्न पाउनेछन् ।<br><br>यसो त जनताको लगानी कार्यक्रमअन्तर्गत रहेका जलविद्युत् आयोजनामा सरकारले आवेदनको १० प्रतिशत (प्रति कित्ता दश रुपैयाँ) मात्र प्रतिबद्धता रकम माग्ने व्यवस्था छ । तर, अन्य कम्पनीको आईपीओ भरेझैं यी दुबैकम्पनीमा लगानी गर्दा सर्वसाधारणले शतप्रतिशत रकम (प्रति कित्ता एक सय रुपैयाँ) प्रतिबद्धता बुझाउनुपर्ने हुन्छ ।<br><br>मन्त्री पुनले दुबै आयोजनाको ५० प्रतिशतभन्दा बढी काम सम्पन्न भइसकेका कारण जनताको लगानी कार्यक्रममा रहेका अन्य परियोजना झैं नहुने व्यवस्था रहेको प्रस्ट्याए । उनले भने, “विगतमा नै सेयर संरचना निर्धारण गरेअनुसार आम सर्वसाधारणले १५ प्रतिशत मात्र सेयर पाए भने ५० प्रतिशतभन्दा बढी काम सम्पन्न भएका कारण शतप्रतिसत लगानीसहित आवेदन दिन पाइन्छ ।”<br><br>उनले यी दुबै परियोजना तोकेको मितिभन्दा अगावै र अनुमान गरेभन्दा कम लागतमा निर्माण हुन लागेको जानकारी पनि दिए ।<br><br>यी दुबै आयोजनाले १५ प्रतिशत प्रतिफल दिने देखिएका कारण जनताको लगानीका कार्यक्रमको सूचीमा राखिएको दाबी गरे । उनले यसअघि माथिल्लो त्रिशूली थ्री बी मा मागभन्दा १८ गुण बढी आवेदन परेको उल्लेख गर्दै नागरिकमा सरकारप्रति विश्वास बढेको र प्रधानमन्त्रीको सहभागीताले लगानी सुरक्षित रहेको महसुस गरेको बताए ।<br><br>दुबै जलविद्यूत् आयोजना रसुवामा निर्माणाधीन रहेका छन् । यी मध्ये रसुवागढी जलविद्यूतको कार्य प्रगति ७० प्रतिशत रहेको छ भने २०७६ फागुन ७ गतेदेखि उत्पादन थाल्ने लक्ष्य लिइएको छ । त्यस्तै क्यास्केड आयोजनाको रुपमा रहेको सान्जेनको माथिल्लो आयोजना (१४.८ मेगावाट) को ७७ प्रतिशत र तल्लो (४२.५ मेगावाट) को ७० प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको छ ।</p><p><br></p><p><b>कसको भागमा कति ?<br>
</b></p><p><b>रसुवागढी : </b></p><p><img style="width: 1000px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/f3841e652a42d25f3e544ed824c3461c1554864829.jpg"></p><p><img style="width: 1000px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/f3841e652a42d25f3e544ed824c3461c1554864829.jpg"><b><br></b></p><p><b><br></b></p><p><b>सान्जेन :</b></p><p><img style="width: 1000px;" src="https://topnepalnews.comuploads/posts/715063a296c37f4e16a9f284ba113c191554864857.jpg"><b><br></b></p><p><b><br></b></p><p><b><a href="https://baahrakhari.com/news-details/189873/2019-04-10">यो सामाग्रि बाह्रखरी अनलाईनको लागी पत्रकार रोविन पौडेलले तयार गर्नुभएको हो ।&nbsp; </a></b><br><b><br></b><b><br></b><br></p>