जनताको लागि हितकर नहुने कार्यकर्तालाई मात्रै बाड्ने बजेट आउँछः डा.महत

<p><span style="line-height: 1.42857143;">काठमाडौ, १२ जेठ । नेपाली काग्रेसका नेता डा. प्रकाश शरण महतले सरकारको आगामि बजेट दिर्घकालमा मुलुक र जनताको हित नगर्ने खाले कार्यकर्तालाई रकम बाड्ने गरी वितरण मुखी बजेट आउने दावी गरेका छन । &nbsp;रिपोर्टर्स क्लब नेपालले बुधवार आयोजना गरेको साक्षात्कारमा उनले भने,‘ प्रधानमन्त्रीले बोले जस्तो यो बोल्ने बजेट आउँछ । धेरै सपनाहरु बाडिन्छ । बजेटबाट खासै आशा छैन, सपना बाडिन्छ र अर्थतन्त्रलाई धारासायी बनाईन्छ । यसले कार्यकर्ताको तत्कालिन महत्वकांक्षा त पुरा गर्ला तर दिर्घकालिन रुपमा मुलुकलाई फाईदा गर्दैन ।’</span><br></p><p>डा. महतले भएका पुराना औद्योगिक क्षेत्रहरु धारासायी बनेर बन्द रहेको अवस्थामा कार्यकर्तालाई जागिर दिन नयाँ नयाँ औद्योगिक क्षेत्रको घोषणा गरेर नियूक्ती दिन थालिएको भन्दै मुलुकमा कालाबजारी, महंगी र तस्करी चलिरहेको विषयमा सरकार संबेदनशिल नभएको आरोप लगाए ।&nbsp;</p><p>उनले भने,‘ बजेटले कार्यकर्तालाई बाड्न स्वरोजगार कार्यक्रम ल्याउछ । मुल्यबृद्धि रोक्ने योजना आउँदैन । कार्यकर्तालाई बाड्ने गरी बजेट आउँछ । यो सरकारले ल्याउने बजेटले दिर्घकालिन हितगर्ने देखिदैन ।’</p><p>डा. महतले प्रधानमन्त्रीले हावादारी कुरा बोल्न छाड्नु पर्ने सुझाव दिदै अहिले प्रधानमन्त्री आखाँ बन्द गरेर राम्रो सपना देख्न भनिरहेको तर्क गरे ।&nbsp;</p><p>उनले बजेट फाष्ट ट्रयाक र जलविद्युतमा लगानी गर्नुपर्ने, उत्पादनमुखी र पुजिगत खर्चमा केन्द्रीत होस भन्ने आफूहरुको चाहना रहेको स्पष्ट पार्दै ठूलो बजेट ल्याउादा पुजिगत बजेटको हिस्सा कार्यान्वय गर्ने ब्यवस्थापनि साथै ल्याउनु पर्ने सुझाव दिए । &nbsp;उनले भने,‘ मुल्य बृद्धि कम गर्ने र लगानीकोलागि भरपर्दो आधार बजेटले दिनु पर्छ ।’</p><p>डा. महतले विदेशी लगानी नआएसम्म मुलुकको आर्थिक विकास नहुने भन्दै सरकारले पर्यटन क्षेत्रमा विदेशी लगानीलाई ४९ प्रतिसत लगानीमा सिमि तगर्न लागिएको प्रति आपत्ति प्रकट गरे ।&nbsp;</p><p>नेकपा माओवादी केन्द्रका नेता देब गुरुङले मुलुकको अर्थतन्त्र कमजोर भएको बेला ठूलो बजेट ल्याउन नहुने भन्दै ठूलो बजेट ल्याउँदा आन्तरिक स्रोतले नपुग्ने र त्यो अवस्थामा विदेशी ऋणमा भर पर्दा उनीहरुको सर्त मान्नु पर्ने भएकोले राष्ट्रिय स्वाधिनता संकटमा पर्ने दावी गरे ।&nbsp;</p><p>उनले परिणाममुखि, विकास केन्द्रीत खर्च हुने खाले बजेट ल्याउनु पर्ने धारणा राख्दै कृषिलगायतका उत्पादनमुखी क्षेत्रमा आन्तरिक लगानीमा जोड दिनु पर्ने बताए ।&nbsp;</p><p>गुरुङ्गले बजेट चुनावी घोषणापत्र जस्तो हुन नहुने भन्दै स्वाधिनता, राष्ट्रियता प्रर्वशन, पुर्ननिर्माण, अभावलाई सहज बनाउन, भ्रष्टाचार र कमिशन खोरी अन्तगरी शुसासन कायम गर्ने दिशातर्फ लाग्नु पर्नेमा जोड दिए ।&nbsp;</p><p>राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्व उपाध्यक्ष दिनेशचन्द्र देबकोटाले मुलुकको प्रमुख समस्या भनेको बजेटको कार्यन्वयन नै भएकोलेयसमा विशेष ध्यान दिनु पर्ने भन्दै संविधानको कार्यान्वयन, दिगो विकास, विकासोन्मुख मुलुकको सूचिमा पुर्याउने लक्ष्यसहित ठूला र मेघा प्रोजेक्टहरुलाई बजेटले सुरुवात गर्नु पर्ने बताए ।&nbsp;</p><p>उनले पुराना योजनाहरुलाई निरन्तरता दिदै मध्य पहाडी लोकमार्ग, बुढी गण्डकी जलविद्युत अयोजनामा प्रयाप्त बजेट छुट्याउनु पर्ने &nbsp;भन्दै सामाजिक न्यायसहितको आर्थिक विकासकोलागि सामाजिक सुरक्षामार्फत जनतालाई राहत दिनु पर्ने बताए ।&nbsp;</p><p>देबकोटले पुरै पद्धतिको पुनःसरंचनामा काम नगरे बजेट असफल हुने भन्दै बजेटले कृषिको ब्यवसायीकरण, भैतिक पूर्वाधार, उर्जा संकट समाधानकोलागी पीपीपी मोडलमा लगानी आर्कषित गर्ने कर्मचारीको क्षमता विकासमा ध्यान दिनु पर्ने बताए ।&nbsp;</p><p>उनले भने, आर्थिक सामाजिक रुपान्तरण गर्ने गरि योजना बनाउनु पर्छ । कार्यान्वयनको पाटोमा ध्यान दिनु पर्छ । यसो गरे छिमेकीको जत्तिकै विकास सम्भव छ ।’</p><p>राष्ट्र बैंकका पूर्व गर्भनर डा. तिलक रावलले पुजिगत खर्च नभएसम्म आर्थिक विकास सम्भव नरहेको भन्दै मुलुकमा अहिले पैसाको अभाव नरहेकोले त्यसको उचित सदुपयोग गर्नुपर्ने धारणा राखे ।&nbsp;</p><p>उनले खर्च गर्न सक्ने सरकारी संरचनाको क्षमता बढाउनु पर्ने भन्दै कार्यान्वयन गर्न नसक्ने खाले सपना देखाउन नहुने सुझाव दिए ।&nbsp;</p><p>रावलले भने,‘ कार्यक्षेत्रमा उतार्ने योजना सहित बजेट आउनु पर्छ । कर्णप्रिया शब्द राखेर मात्रै केही हुँदैन ।’</p><p>उनले भारतको बजेट र नीतिको अध्ययन गरेर यहाँको नीति नियम नबनाए बजेटले उपलब्धि हासिल गर्न नसक्ने भन्दै त्यसो नगरी बजेट पास गरिए त्यसपछि ठूलो गोलमाल हुने आशंका ब्यक्तगरे ।&nbsp;</p><p>उनले अर्थमन्त्रीले ६ प्रतिसतको आर्थिक बृद्धिदर हासिल गर्ने अनुमान गरेपनि त्यो राजनीति अस्थिरताको कारण सम्भव नभएकोले राजनीतिक स्थिरता आवश्यक रहेकोमा जोड दिए ।&nbsp;</p><p>बरिष्ठ उद्योगी दिवाकर गोल्छाले &nbsp;मुलुकको औद्योगिक करणलाई माथि उठाउन ध्यान दिने हो भने राजनीतिक रुपमा मुलुकमा लगानी कर्तालाई हतोत्साहित गर्ने &nbsp;र निजामति प्रसासनको ब्यवहारमा रुपान्तरणको आवश्यकता औल्याउँदै विदेशी लगानीको लागि झण्झट रहित एकद्धार प्रणालीको स्थापना गर्नु पर्ने सुझाव दिए ।&nbsp;</p><p>उनले उर्जा उत्पादनले मुलुक बनाउने भएकोले त्यसकोलागि लगानी भित्राउन विद्यमान अवरोध हटाउनु पर्ने धारणा राँदै सरकारले समय समयमा स्थिति जन्य निर्णयहरु गरेर आर्थिक बातावरण बनाउन सक्नु पर्ने बताए ।&nbsp;</p><p>उनले अहिले कायम रहेको आर्थिक र कर्मचारीको अवरोधलाई हटाउनु पर्ने धारणा समेत राखे ।&nbsp;</p><div><br></div>