कबिता ‘एउटा खस्रो चित्र’ – जिबन खत्री

<p>कलालाई कलाको रुपमा नबुझ्ने<br>एउटा साथी छ मेरो<br>उसलै पठाइदिएछ मेरो ठेगानामा<br>एउटा विचित्रको खस्रो चित्र<br>ठीक यतिबेला, म यही चित्रलाई नियाली<br>रहेछु।<br>हुनसक्छ,<br>यो चित्र त्यो भिन्चीले बनाएको हो,<br>जसले मोनालिसाको नरम तस्बिर छाम्दा<br>छाम्दा<br>वाक्क भएर यो खस्रो चित्र बनाउन रहर<br>गर्यो।<br>वा हुनसक्छ,<br>दुःखको अन्तिम इनारमा डुबेर कुनै कविले<br>लेखेको<br>सवसे दु:खद कविताको दु:खि पात्रको<br>तस्बिर हो यो।<br>जे पनि हुन सक्छ।<br>एउटा मानव आकृति जस्तो यो चित्र<br>खुब नियालिरहेछु,<br>पातहरूले छाडी गएका नाङ्गो रूखजस्तो छ<br>टाउको<br>जहाँ दु:खको सिङ्गै पहाड, टोपी बनेर<br>उभिएको छ।<br>दर्जनौँ सन्धी सम्झौताहरूले सिमाना<br>खुम्चिएको<br>कुनै विपन्न देशजस्तो छ निधार<br>जहाँ अभावका किरङ मिरङ धर्साहरू<br>टाँस्सिएका छन्।<br>पाखोबारीझैँ पाटै पाटा परेका छन् दुई<br>गाला<br>जहाँ पीरका योद्धाहरूले परेड खेलिरहेछन्।<br>लाग्छ, उसका कानहरूलाई<br>भोकको सारङ्गी बाहेक अरु धुन थाहै छैन्<br>उसको नाकले अभाव बाहेक अरु सुगन्ध जान्दैन्<br>आँखाले केवल भयका साँघुरा खोल्सा<br>खाल्सी देख्छन्<br>मुखले पनि निरिहताको भजन सिवाय केही<br>बोल्दैन्।<br>गहिरिएर हेर्छु, झन् डर लाग्छ!<br>कुन बैगुनी कलाकारले, कुन कुरुप भाँडोमा<br>भेट्यो<br>यति विघ्न अभावका रङहरू?<br>यति विघ्न अध्याँरो मसी<br>यति विघ्न व्यथा, उल्झन सुहाउँने क्यानभास<br>यति विघ्न कहाली चोपिन सक्ने कुची<br>आँखा भरि भरि हेर्छु<br>चित्रको पछिल्तिरको पुरानो घर<br>सायद यही मानव आकृतिको होला।<br>तर, घरको लालपुर्जा घरमै होला कि? कुनै<br>महलमा?<br>चित्रको दाहिनेतिरको सानो केटो<br>उसैको छोरो होला।<br>तर उ स्कुल नगएर, किन क्यानभासमा?<br>हुन सक्छ परिक्षा शुल्क विलम्बका कारण<br>स्कुलले आजै फिर्ता गरिदिएको होस्।<br>उसकी श्रीमती? छैन त चित्रमा<br>कतै एक्लै छोडेर उसलाई, मुग्लान त झरिन?<br>कि कुनै महलको भित्री कोठामा कैद भई?<br>जे पनि हुन सक्छ।<br>अहो, खासमा कुन मुर्खले कोर्यो यो<br>असुहाँउँदो चित्र<br>भेट्न पाए सोध्न हुन्थ्यो<br>के, दुःखका अनगिन्ती सागर, एउटै<br>खोलामा अटाउँन सक्छ?<br>के अभावमा अनेकौँ घान, एउटै जाँतोले<br>पिधीँ भ्याउँछ?<br>कि एउटा भोकले मात्र निल्नुपर्छ अभावका<br>गाँसहरू?<br>कि एकजोडी हातहरूले मात्र सम्याउन<br>सक्छन्,<br>तारे भीरैभीरको जिन्दगी?<br>कि एकजोडी पैताललाले मात्रै हिडीँ<br>भ्याउँछन्,<br>तरबारको धार ओच्छ्याईएका बाटाहरू?<br>यिनै प्रश्नहरूका बीचमा अल्झिरहेका बेला<br>छोराको एउटै कुराले झस्याङ बनायो।<br>भन्यो, "बाबा, ऐना हेरेर किन एक्लै बर्बराउनु<br>भको? "<br>* * * *<br></p>