<p><span style="line-height: 1.42857;">काठमाडौं ।</span><br></p><p>आवश्यकता भन्दापनि सरकार बचाउन र प्रधानमन्त्रीमा रहिरहनकै लागि शेरबहादुर देउवाले थपेका कमल थापा सहित उनको पार्टी राप्रपाका ८ मन्त्रीले शपथ खाएका छन् ।</p><p><br></p><p>मन्त्रिपरिषद् विस्तारले चुनावलाई असर नगर्ने निर्वाचन आयोगको रायपछि राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले उपप्रधानमन्त्री कमल थापासहित चार मन्त्रीलाई शपथ खुवाएकी हुन् ।</p><p><br></p><p>शुक्रबार साँझ शीतल निवासमा आयोजित समारोहमा राप्रपा अध्यक्ष थापाले उपप्रधानमन्त्रीको सपथ थिए । सपथपछि राष्ट्रपति भण्डारीले उपपप्रधानमन्त्री थापालाइ चुनाव राम्रोसँग सम्पन्न गर्न शुभकामना समेत दिइन् ।</p><p><br></p><p>लगतै मन्त्रीहरु जयन्तबहादुर चन्द, दिलनाथ गिरी र विक्रमबहादुर थापाले पनि सपथ लिएका छन् ।</p><p><br></p><p>प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले राप्रपाबाट उपप्रधानन्त्री, तीन मन्त्री र चार राज्यमन्त्री नियुक्त गरेका थिए । नवनियुक्त मन्त्रीहरूको मन्त्रालय भने तोकिएको छैन ।</p><p><br></p><p>कमल थापा राप्रपाका ८ मन्त्री थपिएसँगै शेर बहादुर देउवाले बनाएको अहिलेसम्मकै नेपालको ठूलो मन्त्रीपरिषदको संख्या ६४ पुगेको छ ।</p><p><br></p><p>संविधानमा उल्लेख नभएको तर्क गर्दै मन्त्री थपिरहेका देउवाको सवत्र्र बिरोध भएपनि उनले बेवास्ता गर्दै सत्तामा बहुमत समर्थन देखाउन मन्त्री थप्न छाडेका छैनन् ।</p>

<p><span style="line-height: 1.42857;">काठमाडौं ।</span><br></p><p>नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष एवं संसदीय दलका नेता प्रचण्डले कम्युनिष्टहरु बीचको एकता कसैका विरुद्ध परिलक्षित नभएको स्पष्ट पार्नुभएको छ । शनिबार दिउँसो व्यवस्थापिका–संसदको अन्तिम बैठकलाई सम्बोधन गर्दै प्रचण्डले बाम एकता जनताको आकांक्षा बमोजिम भएको र कसैका विरुद्ध नभएको स्पष्ट पार्नुभएको हो ।</p><p><br></p><p>‘लौ, कम्युनिष्टको शासन आउने भयो भनेर बजारमा बिडम्बनापूर्ण चर्चा भयो । जबकि यो गलत कुरा थियो ।’ अध्यक्ष प्रचण्डले भन्नुभयो, ‘दुखको कुरा प्रधानमन्त्रीले पनि त्यो पत्याउनु भयो, यो साँचो कुरा होइन ।’ अध्यक्ष प्रचण्डले आफूहरु यही संविधान अन्तर्गत रहेर शान्तिपूर्ण तरिकाले अघि बढ्ने स्पष्ट पार्नुभयो । ‘नेपाली जनता, सरकार र अन्तर्राष्ट्रिय जगतले समेत यसलाई अतिरञ्जित तरिकाले नबुझ्न अनुरोध गर्दछौं’ .प्रचण्डले भन्नुभयो, ‘हामीहरु शान्तिपूर्ण तरिकाले नै अघि बढ्ने हो । कम्युनिष्ट भएको नाताले एउटै केन्द्रको प्रयास गर्नु गलत होइन, यो बाम जनमतको आकांक्षा पनि हो ।’</p><p><br></p><p>प्रचण्डले थप्नुभयो, ‘अहिले वाम एकताको कुरा चलेको छ । मैले त्यसको घोषणा हुनुअघि पनि प्रधानमन्त्रीलाई यो कसैप्रति लक्षित छैन भनेर भनेको हो । अहिले बजारमा आएको चर्चा दुखद छ । कम्युनिष्टको शासन आइहाल्यो भनेर प्रचार गर्नु बिडम्बना हो । हामीले यो संसदीय प्रणालीलाई नै स्वीकार गरेका छौं । हामीलाई कुनै खालको अधिनायकवाद स्वीकार्य छैन, अहिल्यै साम्यवाद आउने कुरा पनि होइन । कसैले अनावश्यक शंका र प्रचार गर्नु आवश्यक पनि छैन ।’</p><p><br></p><p>‘हामीले सेना समायोजन र हतियार व्यवस्थापन जस्ता अत्यन्तै चुनौतिपूर्ण जिम्मेवारी पुरा गरेका छौं । सामान्य नेताले सक्ने कुरा थिएन सेना समायोजन र हतियार व्यवस्थापन । पार्टी विभाजनको जोखिम मोलेर भएपनि यस्तो साहस गर्ने कुरा चानचुने कुरा थिएन । विश्वमा नै यस्तो कहीँ देखिन्न । त्यसैले अहिले यही संविधान अन्तर्गत शान्तिपूर्ण रुपमा विचार मिल्ने कम्युनिष्टहरु एक ठाउँ देखिँदा कोही झस्किनुपर्ने कारण छैन ।</p><p><br></p><p>अहिले यो सदनमा समेत जुन विचार व्यक्त भए, त्यसरी डराउनुपर्ने कारण छैन । शान्ति प्रक्रियालाई टुंगोमा पुर्याउन, समृद्धिका लागि सबैसँग एक भएर जानेमा हामी जिम्मेवार छौं’ अध्यक्ष प्रचण्डले भन्नुभयो ।</p><p><br></p><p>संसदमा अध्यक्ष प्रचण्डले भन्नुभयो, ‘हामी कम्युनिष्ट भएका नाताले देशलाई सबै कम्युनिष्ट पार्टीलाई एकीकृत गर्ने कुरा स्वभाविक हो । यसलाई राजनीतिक ढंगले हेर्न कांग्रेसका साथीहरुलाई अनुरोध गर्दछु । यो एकताको कुरा हामीले दश वर्षदेखि मेहेनत गरेको हो । अहिले एक कदम अगाडि बढेका छौं । तर, यो देशमा राजनीतिक अस्थिरता पैदा गर्ने कुरासँग सम्बन्धित छ, सरकार ढाल्ने र अर्को सरकार बनाउने कुरासँग यो सम्बन्धित छैन । यो सरकारविरुद्ध परिलक्षित होइन । यो एकता प्रक्रियाले सरकारका विरुद्ध होइन, बरु सरकारले निर्वाचनको जिम्मेवारी निर्वाह गरोस् भनेर एकताको सहमतिको घोषणाको बेला भनिएको छ ।’</p><p><br></p><p>‘हामी देश र जनताको हितका पक्षमा सहकार्य गर्न जहिले र जोसुकैसँग पनि तयार छौं’, अध्यक्ष प्रचण्डले भन्नुभयो, ‘नेपाली कांग्रेस लगायतका शक्तिसँग मिलेर देशको हित हुन्छ भने हामी त्यसमा पनि सहकार्य गर्छौं । यो लुकिछिपी, बेइमानी र षडयन्त्रको कुरा होइन । जति जिम्मेवारी बोध र लचकता माओवादी प्रस्तुत भएको छ, त्यो सिंगो देशका अगाडि छ ।’</p><p><br></p><p>अध्यक्षले भन्नुभयो, ‘हामी संविधानसभाबाट संविधान घोषणा गरेर त्यसको कार्यान्वयनको प्रक्रिया अन्तर्गत रुपान्तरित संसदको अन्तिम बैठकमा छौं । त्यस अर्थमा आजको दिन सबै माननीय संसद, संसदमा सहभागी राजनीतिक दल र यो प्रक्रियामा नेतृत्व गर्ने सम्मानीय सभामुख, सचिवालय र कर्मचारीको निम्ति खुसी र गर्वको दिन हो । अघिल्लोपटक संविधानसभाबाट संविधान नबनाई भंग भएको तीतो अनुभव हामी सबैले अनुभव गरेको स्थिति हो । यसपटक संविधान घोषणा गरेर कार्यान्वयनमा अघि बढेर प्रदेश र केन्द्रको निर्वाचनका लागि मनोनयनको प्रक्रियामा आइपुगेका छौं । यस अर्थमा हामी सबैले खुसी र गर्वको अनुभूति गरेका छौं ।</p><p><br></p><p>यसपटक विगतको जस्तो तीतो यथार्थ अनुभूति गर्नु परेन । इतिहास दोहोरिएन । त्यस अर्थमा हामी एउटा सफलताको अनुभूति गरेका छौं । सात साल वरिपरिबाट उठेको नेपाली जनताको ठूलो बलिदानपछि निर्माण भएको यो संविधान जारी गर्न सफल भएकोमा गर्वको अनुभुति गरेका छौं ।’</p><p><br></p><p>‘संविधानसभाबाट संविधान बन्नुपर्छ भनेर सबै भन्दा बढी संघर्ष र बलिदान गरेको पार्टी भएर पनि अघिल्लो संविधानसभाबाट संविधान नबन्दा हामी धेरै चिन्तित थियौं । कतै दोश्रोबाट पनि नबन्ने त होइन रु भनेर हामी चिन्तित थियौं । सर्वाधिक ठूलो विद्रोहको नेतृत्व गरेर शान्ति प्रक्रियामा आएको नाताले दोश्रो संविधानसभा पनि असफल त हुँदैन भन्नेमा हामी सबैभन्दा बढी चिन्तित थियौं र मेहनत गर्न सचेत पनि’, अध्यक्ष प्रचण्डले थप्नुभयो, ‘अर्कोतर्फ संविधान बन्ने कुराको सिधा सम्बन्ध शान्ति प्रक्रियासँग थियो ।</p><p><br></p><p>यो नेपाली राजनीतिक घटनाक्रमको मौलिक विशेषता पनि हो । ठूलो विद्रोह र शान्ति सम्झौता र योसँग जोडिएर आएको संविधानसभा र संविधान । यो नेपाली जनता र देशका लागि एउटा मौलिकता र विशिष्टता थियो । शान्ति प्रक्रियाको असफलता र संविधानसभाको सफलताको मात्र सफलताको कल्पना गर्नु गाह्रो थियो ।’</p><p><br></p><p>‘त्यस्तो बेलामा संविधान सभाबाट संविधान बनाउने कुरामा कुनै व्यवधान नरहोस् भनेर निकै ठूलो मूल्य चुकाएर, पार्टी विभाजन हुने मूल्यमा पनि शान्ति प्रक्रियालाई टुंगोमा पुर्याउन सेना समायोजन जस्तो जोखिम मोलेर पनि हामी अघि बढेका थियौं । त्यो जोखिम नलिएको भए संविधान बन्ने थिएन’, प्रचण्डले थप्नुभयो, ‘दोश्रो संविधान सभा बन्ने आधार पनि शान्ति प्रक्रियामा लिइएको निर्णयसँग प्रत्यक्ष रुपमा जोडिएको छ । त्यसले नै अर्कोे संविधान सभा र त्यसबाट संविधान निर्माणको बाटो प्रशस्त गरेको स्मरण गर्न चाहन्छौं ।</p><p><br></p><p>हामीले दोश्रोबाट पनि संविधान बन्दैन कि भनेर पर्याप्त लचकता अपनाउनुपर्ने बाध्यता, अर्कोतर्फ उत्पीडित जनताका माग पुरा हुँदैनन् कि भन्ने चिन्ता । यो दोहोरो चेपुवामा हामी थियौं । त्यसैले हाम्रो र अरु पार्टीले निकै जिम्मेवारीपूर्ण भूमिका खेल्यो र संविधान निर्माणको नेतृत्व लियो ।’</p>

<p><span style="line-height: 1.42857;">काठमाडौं ।</span><br></p><p>प्रधानमन्त्री एवं नेपाली काँग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले संविधानभित्र रहेका असन्तुष्टिलाई आगामी दिनमा सम्बोधन गर्न पहल गर्ने बताउनुभएको छ ।</p><p><br></p><p>व्यवस्थापिका संसद्को आजको अन्तिम बैठकमा सम्बोधन गर्दै उहाँले नेपाली जनताले आफ्नो संविधान आफै बनाउने २००७ सालदेखि राखेको सपना पूरा गरी संविधानसभाबाट संविधान जारी हुनु ऐतिहासिक घटना भएको बताउनुभएको हो ।</p><p><br></p><p>संविधान जारीपछि विभिन्न कानुन बनेको, स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न भएको र प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभाको निर्वाचनको तयारी भएको जनाउँदै मधेसी समुदायको माग सम्बोधन गर्न पेस भएको संविधान संशोधन प्रस्ताव पेस हुन नसकेपनि स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न हुनु उपलब्धि भएको बताउनुभयो ।</p><p><br></p><p>उहाँले प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको निर्वाचनका लागि सुरक्षा लगायत सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको अवगत गराउँदै आगामी दिनमा संविधानभित्र रहेका असन्तुष्टिलाई सम्बोधन गर्न आफ्नो प्रयास रहेको स्पष्ट गर्नुभयो । प्रधानमन्त्री देउवाले भन्नुभयो, ‘निर्वाचनपछि मुलुक समग्र आर्थिक विकासको बाटोमा लम्किनेछ, त्यसैले झिना मिना विषयमा विवाद नगर्न म आग्रह गर्दछु ।’</p><p><br></p><p>मन्त्रीपरिषद् विस्तारका सम्बन्धमा स्पष्ट पार्दै उहाँले जवाफ दिनुभयो, ‘संक्रमणकालमा मन्त्रीको संख्या कति हुने भन्ने संविधानमा उल्लेख छैन, प्रधानमन्त्रीले मन्त्री थप्न नमिल्ने ? निर्वाचन आयोगले पनि मन्त्रीपरिषद्को विस्तारले निर्वाचनलाई कुनै असर नपर्ने जनाइसकेको छ र राष्ट्रपतिले पनि यसमा संवैधानिक भूमिका निर्वाह गर्नुभएको छ, उहाँ कसैले उचाल्दैमा उचालिनुहुन्नँ ।’</p><p><br></p><p>उहाँले राष्ट्रियता र प्रजातन्त्रका विषयमा काँग्रेसले कसैसँग कुनै पनि हालतमा सम्झौता नगर्ने स्पष्ट गर्दै भन्नुभयो, ‘सबैभन्दा बढी देशभक्त हामी हौँ ।’</p><p><br></p><p>संविधान जारी गर्ने सहमतीय राजनीतिक दायित्व पूरा गर्ने तत्कालीन प्रधानमन्त्री सुशील कोइराला, विभिन्न कालखण्डमा लोकतन्त्रका लागि संघर्ष गर्ने विपी कोइराला, सुवर्ण शमशेर, गणेशमान सिंह, पुष्पलाल, गिरिजाप्रसाद कोइराला र मनमोहन अधिकारीलगायतका नेतालाई स्मरण गर्दै उहाँले संविधानमा बहुवादमा आधारित लोकतन्त्र, समाजवाद, समानुपातिक समावेशिताका विषय समावेश भएकामा खुशी व्यक्त गर्नुभयो ।</p><p><br></p><p>प्रधानमन्त्री देउवाले मुलुकी ऐनलाई समयानुकूल बनाउने देवानी संहितालगायत छवटा विधेयक संसद्बाट पारित हुनु युगान्तकारी परिवर्तन हो भन्दै हो भन्नुभयो ।</p>