आज गाईजात्रा, उपत्यकामा सार्वजनिक बिदा

भदौ ३, २०७३ मा प्रकाशित
Published at 2016-08-19

501 views

३ भदौ, काठमाडौं ।
परम्परागत सांस्कृतिक उत्सव ‘गाईजात्रा’ आज काठमाडौं उपत्यका सहित देशका विभिन्न भागमा मनाईदैछ ।

भाद्र कृष्ण प्रतिपदादेखि अष्टमीसम्म आठ दिन मनाइने पर्व विशेष रुपमा उपत्यकाभित्र मनाउने गरिन्छ ।

आजका वर्षदिन भित्र दिवङ्गत भएका आफन्तको सम्झनामा गाई वा मानिसलाई गाईका रूपमा सिङ्गारी आ–आफ्ना नगर क्षेत्रमा परिक्रमा गराउने र उनीहरूलाई श्रद्धालुद्वारा दूध, फलफूल, रोटी, चिउरा, दहीका साथै अन्न र द्रव्य दान गर्ने चलन रहि आएको छ ।

विशेषगरि नेवारी समूदायले मनाउने गाईजात्रा पर्वमा गाई जस्तै बनाएर वा गाईलाई नगरपरिक्रमा गराउनाले वर्षभरि मृत्यु भएका व्यक्ति गाईको पुच्छर समाई वैतरणी पार हुने जनविश्वास छ । नेपाली धर्म अनुसार गाईको पुच्छरमा समाएर मृत्यु भएका व्यक्तिहरु स्वर्ग पुग्नको लागि वैतरणी पार गर्नुपर्ने उल्लेख छ ।

ऐतिहाँसिक घटनासँग समेत जोगिएको गाईजात्रा राजा प्रताप मल्लले पुत्रशोकले बिह्वल भएकी आफ्नी रानीलाई दुनियाँले पनि यस्तै शोक बेहोर्नुपर्छ भन्ने देखाउन “जनतालाई आ–आफ्नो मरेका व्यक्तिका नाममा गाईजात्रा निकाली सहर परिक्रमा गराउनू” भनी आज्ञा दिएपछि सुरु भएको हो ।

सो क्रममा जाईजात्राले पनि रानीको मन शान्त हुन नसकेपछि विभिन्न प्रकारका प्रहसन तथा व्यङ्ग्यात्मक कार्यक्रम गराउँदा रानी हाँसेको जनश्रृति रहि आएको छ ।

प्रताप मल्लको बेलादेखि प्रचलनमा आएको गाईजात्रा हनुमानढोकास्थित राजप्रासाद भएर जानुपर्ने प्रथा आज पनि जारी रहेको छ ।

भाद्र कृष्ण अष्टमीका दिनसम्म मनाइने यस पर्वका क्रममा प्रहसन, सामाजिक विकृतिप्रति व्यङ्ग्यात्मक प्रदर्शन, नाचगान तथा मृत व्यक्तिको सम्झनामा रामायणको करुण रसका गीतहरू पनि गाइन्छन् ।

पछिल्लो समय सडकमा सांस्कृतिक रुपमा गाईजात्रा मनाउने चलन रहि आएको छ भने विभिन्न स्थानमा केहीदिसम्म समाजका हरेक क्षेत्रलाई व्यंग्य गरेर हाँस्य व्यङ्ग्य प्रहसनहरु हुँदै आएका छन् ।

गाईजात्राका क्रममा पाटनमा देखाइने सत्य युगको धान, चामलको नमुना, काठमाडौँको ठमेलमा देखाइने स्वर्ण तथा रजताक्षरमा लेखिएका पुस्तक विशेष दर्शनीय मानिने गरिन्छ ।

गाईजात्राका अवसरमा काठमाडौँ उपत्यकामा मात्र सरकारले आज सार्वजनिक बिदा दिएको छ ।
यद्यपी गाईजात्रा काठमाडौं सहित, धुलिखेल, पनौती, नुवाकोट, चितवन, पोखरा, मोरंग, भोजपुर, तनहुँ लगायतका ठाउँहरुमा विशेषगरि नेवारी समुदाय रहेको ठाउँमा सांस्कृतिक रुपमा मनाईदै आएको छ ।

प्रतिक्रिया

सम्बन्धित खवर

ताजा समाचार

TopNepalNews copyright © 2021 News. All Rights Reserved. Website by Muncha Developers.