बेलायती महारानी देखी विश्वभरमा धनाढ्यले अर्बौं कर छली र गोप्य लगानी गरेको खुलासा

<p><span style="line-height: 1.42857;">बिबिसी ।</span><br></p><p>बेलायती महारानी एलिजाबेथ सहित विश्वका चर्चित धनाढ्य र नेताहरुले कर छली गर्न गोप्य रुपमा लगानी गरेको खुलासा भएको छ ।</p><p><br></p><p>पानामा पेपर्सपछि भएको दोस्रो ठूलो संख्यामा लिक गरिएका आर्थिक दस्तावेजहरु जसलाई ‘प्याराडाइस पेपर्स’ नाम दिइएको यसले विश्वभरको ध्यान तानेको छ ।</p><p><br></p><p>संसारभरका १०० भन्दा बढी मिडिया आवद्ध भएको ‘अन्तर्राष्ट्रिय कन्सोर्टियम अफ इन्भेस्टिगेटिभ जर्नालिष्ट’ 'आईसीएफजे' एक वर्ष लगाएर अनुशन्धान गरेपछि मात्रै यो खबर सार्वजनिक गरेको हो ।</p><p>&nbsp;</p><p>एक करोड ३४ लाख कागजपत्र रहेको यो लिकले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नियुक्त गरेका वाणिज्य मन्त्रीको अमेरिकाले नै प्रतिवन्ध लगाएको रसियनहरुसँग व्यापारिक साठगाँठ रहेको समेत देखिएको छ ।</p><p>&nbsp;</p><p>प्याराडाइस पेपर्सका अन्य कागजपत्रसहितका विभिन्न समाचारहरु आगामी हप्ताहरुमा सार्वजनिक गरिँदै लगिने बीबीसीसहित यी कागजपत्रमा जुटेका मिडियाहरुले बताएका छन् ।</p><p>&nbsp;</p><p>प्याराडाइस पेपर्सले तल उल्लेखित कुराहरुको खुलासा गर्ने ठानिएको छ ।</p><p><br></p><p>बेलायतकी महारानीको करोडौं बेलायती पाउण्ड केमन आइल्याण्डको फण्डमा लगानी गरिएको छ । उनको केही पैसा गरिब तथा निमुखाहरु माथि अत्याचार गर्ने व्यापारी कहाँ पुगेको देखिन्छ ।</p><p><br></p><p>अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका मन्त्रीहरुदेखि सल्लाहकार र दानकर्ताहरुको ठूलो मात्रामा ‘अफसोर’ लगानी रहेको छ । जसमा हालका वाणिज्य मन्त्री विल्बर रसको रसियाका राष्ट्रपति भ्यादिमिर पुटिनका ज्वाइँको कम्पनीसँग कारोबार रहेको छ ।</p><p>ट्वीटर र फेसबुकमा अरबौं डलरको रसियाको लगानी ।</p><p>कर छलीमा प्रयोग गरिएको केमन आइल्याण्डको ट्रष्टलाई संचालन गर्न क्यानेडाका प्रधानमन्त्री जष्टिन ट्रुड्युका नजिकका व्यक्तिको संलग्नता ।</p><p>चर्चित बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरुको कर छली । जसमा नाइक र एप्पल जस्ता कम्पनीको पनि नाम रहेको छ ।</p><p>कसरी टिभी र फिल्मका पर्दामा देखिने चर्चित अनुहारले कर छली गर्दै अन्यत्र गरेको लगानी ।&nbsp;</p><p>दुई रसियन धनाढ्यले आर्सनल र एभर्टन फुटबल क्लब किन्न अफसोर लगानीको प्रयोग ।</p><p>यी लगायत अन्य केही ठूला धनाढ्यहरुको खुलासाले विश्वका चर्चित नेता ट्रम्प, बेलायती प्रधानमन्त्री टेरेसा मे लगायत थुप्रै माथि दबाब बनाउने पक्का छ ।&nbsp;</p><p>&nbsp;</p><p>लिक भएका कागजपत्रको अनुशन्धान गरेर रिपोर्ट तयार पार्न विश्वभरका ३८० पत्रकारले वर्ष दिन लगाएर ७० वर्षको तथ्यांकहरुको अध्ययन &nbsp;गरेका थिए ।</p><p><br></p><p>अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका वाणिज्यमन्त्रीको लगानी रहेको एउटा कम्पनीले अमेरिकी प्रतिबन्ध खेपिरहेको रुसको एउटा फर्मसँग कारोबार गरिरहेको पाइएको छ।</p><p>प्याराडाइज पेपर्स नाम दिइएका ती दस्तावेजहरु करको दायित्वबाट जोगिन स्थापना गरिएको एउटा अग्रणी ुअफसोरु कम्पनीसँग सम्बन्धित छन्।</p><p>आइतबारको खुलासा झण्डै एक सयवटा सञ्चार समूहहरुले गरिरहेको खोज पत्रकारिताको एउटा अंशमात्रै हो।</p><p>बीबीसी, खोज पत्रकारहरुको अन्तर्राष्ट्रिय संस्था इन्टरन्याश्नल कन्सोर्टियम अफ इन्भेस्टिगेटिभ जर्नालिज्म र जर्मन पत्रिका जुडोएच साइटुङले १ करोड ३० लाखभन्दा बढी दस्तावेजहरु प्राप्त गरेका थिए ।</p><p><br></p><p><b>सेयर</b></p><p>ती दस्तावेजले अमेरिकी वाणिज्यमन्त्री विल्बर रसको क्रेम्लिनसँग निकट रहेको एउटा कम्पनीमा सेयर रहेको पाइएको छ।</p><p><br></p><p>ती दस्तावेजका अनुसार वाणिज्यमन्त्री रसको 'न्याभिगेटर होल्डिङ्स' नामक कम्पनीमा लगानी रहेको छ।</p><p>उक्त कम्पनीले रुसी फर्म सिबुरलाई तेल र ग्यास विक्री गरेर लाखौं डलर आम्दानी गर्ने गरेको छ।</p><p>सिबुरका दुईजना मालिकमाथि अमेरिकाले प्रतिबन्ध लगाएको छ र उनीहरुको रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग नजिकको सम्बन्ध रहेको छ।</p><p>भेनेजुएलाको सरकारी तेल कम्पनी पिडिभिएसए पनि न्याभिगेटरका ग्राहकहरुमध्ये एक हो र उसमाथि पनि अमेरिकी प्रतिबन्ध छ।</p><p>अमेरिकी वाणिज्य मन्त्रालयले रसले कुनै पनि गैरकानूनी काम नगरेको र अमेरिकी प्रतिबन्ध बेहोरिरहेका रुसीहरुसँग कहिल्यै भेटघाट नगरेको जनाएको छ।</p><p><b>विवादास्पद</b></p><p>चुहाइएका दस्तावेजहरुले ब्रिटेनकी महारानी एलिजावेथको १ करोड पाउण्ड निजी रकम 'ब्रिटिश ओभरसिज टेरिटोरिज' भनिने ब्रिटेनबाहिरका भूभागमा रहेका ुअफसोरु कम्पनीहरुमा लगानी गरिएको देखाएको छ।</p><p><br></p><p>त्यसमध्ये कतिपय रकम एउटा विवादास्पद खुद्रा व्यवसायमा लगानी भएको देखिन्छ जसमाथि कम आय भएका उपभोक्तालाई शोषण गरेको आरोप लागेको छ।</p><p>सो लगानी १० वर्षअघि गरिएको थियो र त्यसबेला त्यसको मूल्य ५ लाख डलरभन्दा केही बढी थियो।</p><p>महारानी वा उनका सल्लाहकारहरुले गैरकानूनी रुपमा काम गरेको कुनै पनि संकेत फेला परेको छैन।</p><p>तर शाही अधिकारीहरुले उक्त रकम लगानी गर्ने निर्णयमा महारानीको संलग्नता नरहेको बताएका छन्।</p><p><br></p><p><b>करमुक्त क्षेत्र</b></p><p>अनुसन्धानकर्ताहरुका अनुसार आफूले तिर्नुपर्ने करलाई सकेसम्म कम तुल्याउनका लागि सक्रिय रुपमा क्रियाशील शक्तिशाली कम्पनी र अति धनाढ्य व्यक्तिहरुको एउटा विश्वव्यापी सञ्जाललाई चुहाइएका ती दस्तावेजहरुले खुलासा गर्दछ।</p><p><b><br></b></p><p><b>चुहावट</b></p><p>नाइकी, एपल, उबर र फेसबुक जस्ता कम्पनीहरुले ुट्याक्स हेभनु भनिने करमुक्त क्षेत्रहरुको प्रयोग गरेर आफ्नो कर दायित्व सकेसम्म कम तुल्याउने गर्छन्।</p><p>थुप्रै अरब र खरबपतिहरुले पनि त्यसै गर्छन्।</p><p>'प्याराडाइज पेपर्स' नाम दिइएका ती दस्तावेजहरुले ५० देशका १ सय २० भन्दा बढी राजनीतिज्ञ कुनै न कुनै रुपमा यस्ता गतिविधिमा संलग्न भएको देखाएको छ ।</p><p>अनुसन्धानकर्ताहरुले यस्तो गतिविधिले कैयौं देशको राष्ट्रिय अर्थतन्त्र अन्तर्गत जनतासमक्ष आधारभूत सेवा पुर्याउन महत्त्वपूर्ण रहने अर्बौ रकम कर नोक्सानी गराएको जनाएका छन् ।</p>