बालक्लबको पहलमा नुवाकोटमा बालविबाह रद्द भयो

Posted on: January 15, 2019 | views: 11034

रामहरि न्यौपाने,
घ्याङफेदी । नुवाकोटको दुप्चेश्वर गाँउपालिका–१ घ्याङफेदीमा गत साता भएको बालबिबाह यहाँको बालक्लबको पहलमा रद्द भएको छ ।
घ्याङफेदी माध्यामिक विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थी आबद्ध रेडपण्डा बाल क्लबको पहलमा बालबिवाह बदर गराउन सफल भएको हो । क्बलका अध्यक्ष राजु तामाङको अनुसार विद्यालयमा अध्ययनरत कक्षा ७ का १५ वर्षीय छात्र र कक्षा ८ मा अध्ययनरत १७ वर्षीयाँ छात्राबीच भागेर गरेको बिवाह रद्द गराइएको हो ।
“भागेर बिवाह गरेका उनीहरुलाई परिवारको साथमा केटा पक्षले घरमा भित्र्याएको थियो ।” तामाङले भन्नुभयो “क्लबका पदाधिकार र विद्यालयका शिक्षकको पहलमा अभिभावकलाई सम्झाएपछि उनीहरुलाई छुट्टी–भिन्न गराइएको छ ।”

बिबाह पश्चात विद्यालय आउन छाडेपछि उनीहरुले बिबाह गरेको सूचनाको आधारमा लगातार एक साताको प्रयासमा क्लबमा आबद्ध विद्यार्थीले नै बिबाह रद्द गराइदिएका हुन् ।

बिबाह रद्द भएसगै उनीहरु अध्ययनको लागी आ–आफ्नो घरबाट विद्यालय समेत आउन सुरु गरेको घ्याङफेदी माविका सहायक प्रअ प्रेम स्याङताङले जानकारी दिनुभयो । उहाँको अनुसार बालबिबाहका क्रम अझै कायम भएकाले रोक्नको लागी भइरहेको विभिन्न प्रयासका बीच सम्पन्न भएको बिबाह रद्द गराउनु ठूलो चुनौती भएपनि बालक्लबमा अबद्ध विद्यार्थी त्यसमा सफल भएका छन् ।

“विद्यार्थी र शिक्षकले अभिभावक सहित केटाकेटीलाई कानूनी रुपमा उमेर नपुगि बिबाह गर्नु दण्डनीय हुने भनेर सम्झायौ ।” स्याङताङले भन्नुभयो “अहिले रद्द भएको बिबाह उमेर पुगेपछि दुवैपक्षको सहमतिमा पुनः कायम गराउन सक्ने भनेर छुट्टी–भिन्न गराएका हौ ।”
जिल्लामा नै भौगोलिक रुपमा विकट, तामाङ समुदायको बाहुल्यता तथा शैक्षिक र आर्थिक रुपमा पछाडी परेको घ्याङफेदीमा बालबिबाह साँस्कृतिक रुपमा सामान्य मानिए पनि अहिले त्यो हटाउने प्रयास सफल कार्यान्वयनतर्फ लक्किएको छ ।  

पछिल्लो समय गाँउपालिका, वडा कार्यालय र आधार डेभलमेन्ट नेपाल लगायतका सामाजिक संघसँस्थाको सहयोगमा सञ्चालनमा रहेका बालक्लबको पहलमा निरुत्साहित हुदै आएको दुप्चेश्वर गाँउपालिका उपाध्यक्ष अञ्जु आचार्यले बताउनुभयो ।

उहाँको अनुसार गाँउपालिकाले बालबिबाह, चेलिबेटी बेचबिखन लगायतका विकृति बन्द गराउन समस्याग्रस्त क्षेत्रका विद्यालयमा बालक्लब स्थापना गरी उनीहरु मार्फत चलाइएको अभियान प्रभावकारी बन्न थालेको छ । “क्लबलाई सामाजिक सँस्थासंगको सहकार्यमा गाँउपालिकाले आवश्यक सहयोग पु¥याएर अघि बढाइएको छ ।” आचार्यले भन्नुभयो “बालबालिका आफै जागरुक हुदै आएपछि समाजमा विद्यामान विकृति नियन्त्रणको लागी सहज हुने बन्न थालेको छ ।”

तामाङ बाहुल्यता अधिक रहेको यस दुप्चेश्वर गाँउपालिकाले बालबालिकाको क्षेत्रको लागी समेत योजना, बजेट तथा कार्यक्रमलाई प्रथामिकता दिएको जनाएको छ । बालक्लब स्थापनालाई पहिलो प्रथामिकता दिएको गाँउपालिकाले क्बलमा आबद्ध भएकालाई बालपरिषद् निर्माण गरी गाँउसभा र गाँउकार्यपालिका बैठकमा समेत सहभागी गराउने तयारी समेत गरेको छ ।