विप्लव नेकपाबाट युद्धकालीन भौगोलिक संरचना विभाजन, युद्धमा होमिएको घोषणाको तयारी

Posted on: May 08, 2019 | views: 559

काठमाडौ । तत्कालीन नेकपा माओवादीले सशस्त्र युद्धकालमा प्रयोगमा ल्याएका संरचनालाई नै नेत्रविक्रम चन्द विप्लव नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी ( नेकपा) ले प्रचलनमा ल्याएको छ। पछिल्लो पटक गरिएको राज्य पुनर्संरचना अन्तर्गत गठित भौगोलिक संरचनाको साटो सो पार्टीले फरक संरचना तयार गरी राजनीतिक गतिविधि गरिरहेको हो।

पार्टीले पूर्वी, मध्य र पश्चिम गरी तीन वटा कमान्ड बनाएको छ। सोही कमान्ड अन्तर्गत रहने गरी ब्युरो बनाइएको छ। साबिकका अञ्चलको नामबाट राखिएका त्यस्ता ब्युरोका साथै उपत्यका र पूर्वी एवं पश्चिम तामसालिङ ब्युरोसमेत थपिएको छ। ७७ जिल्ला संरचनाको ठाउँमा केही जिल्लासमेत थप गरिएको बताइन्छ।

रोल्पालाई भने नेकपाले एक भौगोलिक र दुई विशेष जिल्लागरी तीन जिल्लामा विभाजन गरेको छ। एक वर्षअघि उक्त भौगोलिक संरचना तयार गरी पार्टी कमिटी गठन तथा अन्य संगठनात्मक क्रियाकलाप गरिरहेको सो पार्टीले जनाएको छ।

रोल्पाको होलेरी बजारलाई केन्द्र बनाई सल्यान, दाङ, प्यूठान र रोल्पाका केही भूभाग मिलाएर विशेष जिल्ला बनाइएको छ। यसैगरी रुकुम पूर्वका केही भूभाग र थवाङलाई जोडेर रोल्पामै अर्को विशेष जिल्लाको संरचना बनेको छ। जिल्लाको बाँकी भूगोल रहने गरी रोल्पा जिल्ला कायम गरिएको छ। पार्टीको काम चुस्त बनाउन यस्तो विशेष भौगोलिक संरचना बनाएको सो पार्टीका एक नेताले जानकारी दिए। 'पार्टीको संगठनात्मक अवस्था कमजोर रहेको होलेरी क्षेत्रलाई विशेष जिल्लाको रुपमा बनाई पार्टी संगठन मजबुत बनाउन यस्तो भौगोलिक संरचना तयार गरेका हौं,' ती नेताले भने।'

थवाङलाई भने माओवादी सशस्त्र युद्धताका विशेष जिल्लाको रुपमा राखिएको थियो। थवाङलाई केन्द्रविन्दु बनाई रुकुमको केही भागसमेत त्यसमा मिसाइएको थियो। शान्ति प्रक्रियाको केही समयसम्म पनि थवाङलाई विशेष संरचनाको रुपमा राखिँदै आएको थियो। त्यसैलाई निरन्तरता दिँदै विप्लव नेतृत्वको नेकपाले हालको थवाङ गाउँपालिका र रुकुम पूर्वका केही गाउँपालिका मिलाएर विशेष जिल्लाको रुपमा सांगठनिक गतिविधि गरिरहेको छ।

पञ्चायतकालदेखि कम्युनिस्टलाई साथ दिँदै आएको थवाङले माओवादी सशस्त्र युद्धमा ठूलो कुर्वानी गरेको थियो। शान्ति प्रक्रियासँगै तत्कालीन माओवादीमा आएको फुटपछि विप्लव नेतृत्वको नेकपा र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड नेतृत्वको नेकपा माओवादी केन्द्रले थवाङलाई आफ्नो बनाउन लामो समय रस्साकस्सी चलिइरह्यो। २०७० सालको निर्वाचनसम्म एक ढिक्का जस्तो देखिने थवाङ २०७४ को निर्वाचनसम्म आउँदा भने विभाजित देखिएको थियो। सो गाउँलाई नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको नेकपाले आधारभूमि मान्दै आएको छ।

मोहन वैद्यसँग सम्बन्ध विच्छेद गरेसँगै विप्लवको पार्टीले आफ्नो आठौं महाधिवेशन काठमाडौंको खुलामञ्चमा उद्घाटन गरी बन्दसत्र थवाङमा गरेको थियो। एकीकृत जनक्रान्तिको कार्यदिशा गाउँ र सहरको फ्युजन भएको मान्यता स्थापित गर्न आफूहरुले महाधिवेशन उद्घाटन सहरमा गरी बन्दसत्र ग्रामीण क्षेत्रमा गरेको सो पार्टीका कार्यकर्ताले बताएका थिए।

महाधिवेशनका लागि सो पार्टीले करिब एक हजार क्षमताको हलसमेत निर्माण गरेको छ। पार्टी कार्यकर्ता र शुभेच्छुकको सहयोगमा निर्मित उक्त भवनको लागत एक लाख रहेको निर्माण विभागले जानकारी दिएको थियो।

विप्लवका गतिविधि पछ्याउँदै

विप्लवको यही संरचना पछ्याउदै सुरक्षा निकायले समेत थवाङ र होलेरीमा छुट्टाछुट्टै संयुक्त सुरक्षा बैठक सम्पन्न गर्‍यो। बैसाख १४ गते थवाङमा आयोजित अन्तरजिल्ला संयुक्त सुरक्षा बैठकमा रोल्पा, रुकुम पूर्व, रुकुम पश्चिम र बाग्लुङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका जिल्लास्थित कार्यालय प्रमुखहरुको सहभागिता थियो। थवाङ बैठकलगत्तै बैसाख २० गते दक्षिणी रोल्पाको होलेरीमा समेत त्यस्तै बैठक आयोजना गरियो। सो बैठकमा रोल्पा, प्यूठान, दाङ र सल्यानका प्रमुख जिल्ला अधिकारी, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका जिल्लास्थित कार्यालय प्रमुखहरु सहभागी थिए।

दुबै बैठकको मुख्य एजेन्डा सरकारद्वारा प्रतिबन्धित विप्लव नेतृत्वको पार्टीको गतिविधिमाथि केन्द्रित रहेको बताइएको छ। प्रतिबन्धपछि सुरक्षा चुनौती घटेको आंकलन गरे पनि ढुक्क हुने अवस्था नरहेको निष्कर्ष निकालिएको एक सुरक्षा अधिकारीले बताए। बैठकले नेकपाको गतिविधि नियन्त्रण गर्ने, तस्कारी, अपराध नियन्त्रण तथा प्रकोप व्यवस्थापन सम्बन्धी साझा धारणा तय गरेको उनको भनाइ छ।

सीमा जोडिएका जिल्लाका सुरक्षा निकायबीच नियमित छलफलको रुपमा उक्त बैठकको आयोजना गरिएको रोल्पाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी गञ्जबहादुर एमसी बताउँछन्। 'बैठकमा सीमा क्षेत्रमा हुने अपराधिक गतिविधि नियन्त्रण, लागुऔषध ओसारपसार नियन्त्रण लगायतका विषयमा समेत छलफल भयो,' उनले भने।