द्धन्द्धमा बेपत्ता भएका नुवाकोटका २३ जनाको अबस्था अझै अज्ञात

Posted on: August 31, 2018 | views: 312

१५ भदौ, नुवाकोट । बेपत्ता भएका व्यक्तिहरुको अबस्था पत्ता लगाउने पहल स्वरुप विश्वभर मनाइने गरिएको ‘बलपूर्वक बेपत्ता पारिएका व्यक्तिहरुको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस’ नुवाकोटमा पनि मनाइएको छ । मुलुकमा सशस्त्र दशवर्षे युद्धको समयमा बेपत्ता भएका व्यक्तिहरुको अबस्था थाहा पाउन र पीडितलाई न्याय, पीडितलाई कानूनी कठरागामा उभ्याउन मनाउन थालिएको दिवसलाई हरेक वर्ष जस्तै यो वर्षको ३५औँ दिवस अगस्ट ३० तारिखको दिन बिहीबार नुुवाकोटबाट बेपत्ता भएका व्यक्तिहरुको स्मरण गर्दै उनीहरुको अबस्था थाहाँ पाउन दबाब सिर्जना गर्न दिवस मनाइएको हो ।


नेपाल रेडक्रस सोसाइटी जिल्ला शाखा नुवाकोटको आयोजनामा विदुरमा आयोजित कार्यक्रममा द्धन्द्धको समयमा बेपत्ता भएका व्यक्तिको परिवारसंग अन्तरक्रिया, उनीहरुको गुनासो संकलन एवम खोजीको लागी भइरहेको पहलको अबस्था बारे छलफल गरिएको छ ।
कार्यक्रममा ककनी गाँउपालिका वडा नं.८ मात्रागाँउ थानसिंहका गायत्री पौडेलले २०६० साल माघ १३ गते राज्य पक्षबाट आफ्नो श्रीमान लेखनाथ पौडेललाई बेपत्ता बनाएर अहिलेसम्म कहाँ रहेको थाहा नै नभएकाले अबस्था पत्ता लाग्छ की भन्ने आस भने कायमै रहेको बताउनुभयो ।


यस्तै, शिवपुरी गाँउपालिका वडा नं .७ सुनखानीका मिश्रीमाँया ठकुरीले आफ्नो श्रीमान अजुर्न पाण्डे ठकुरीलाई २०५९ साल मंसिर २४ गते घरबाट नै नेपाली सेनाले लगेको र त्यो पछि उहाँको अबस्था थाहा नै नभएकाले आफूहरु थप पीडित एवम् द्धन्द्धको घाउ बल्झाएर बस्दै आएको गुनासो गर्नुभयो ।


यस्तै, तार्केश्वर गाँउपालिका वडा नं. ६ गोस्र्याङका हरीप्रसाद रिमालले आफ्नो भाई रामप्रसाद रिमाल २०६१ साल पुस ५ गते काठमाडौको बालाजुबाट नयाँबजार जान्छु भनेर हिडेको भएपनि  त्यसपछि सम्पर्कमा नै नआएकाले अझै अबस्था थाहाँ नभएको बताउनुभयो ।
तत्कालीन समयमा माओवादीमा आस्था राख्दै आएको भएर राज्यपक्षबाट बेपत्ता पारिएको आशंका भएकाले उसको जुन अबस्था भएपनि जान्न पाउने अधिकारबाट आफुहरु बञ्चित भएको दुःखेसो रिमालले गर्नुभयो ।


कार्यक्रममा नेपाल सरकारले शान्ति तथा पुनःनिर्माण मन्त्रालय गठन गरी द्धन्द्धको घाँउमा मलम लगाउन प्रयास गरेपनि सक्रमणकालीन राजनीतिले प्रभावकारिता नपाउदै आएपनि अहिले शान्ति स्थापना भइसकेकाले अब उनीहरुको अबस्था सार्वजनिक हुनुपर्ने प्रमुख जिल्ला अधिकारी उद्धवबहादुर थापाले बताउनुभयो ।


सशस्त्र द्धन्द्धको समयमा नेपालबट बेपत्ता भएका तथा हराइरहेका व्यक्तिहरुको पहिचानको लागी रेडक्रस लगायतका सामाजिक सँस्था मार्फत पहल भइहेकाले खोजबिनमा सबैको सहकार्य आवश्यकता रहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी थापाको भनाई छ । तत्कालीन समयमा द्धन्द्धमा समवेश भएका राज्य र विद्रोही दुवै पक्ष अहिले एक भइसकेकाले पीडित परिवारले आफ्नो मान्छेको अबस्था जान्न पाउने अधिकारलाई सम्बोधन गर्नुपर्ने उहाँले बताउनुभयो ।


    सशस्त्र द्धन्द्धको समयमा बेपत्ता भएका व्यक्तिको अबस्था पत्ता लगाउन र पीडित परिवारलाई सहानुभुति र पीडा कम बिर्साउनको लागी रेडक्रसको अन्तर्राष्ट्रिय समिति आसिआरसी मार्फत नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरी सहयोग निरन्तर पु¥याउदै आएको रेडक्रस नुवाकोटका सभापति सुरतबहादुर चित्रकारले बताउनुभयो ।


सशस्त्र द्धन्द्धको समय २०५२ फागुन १ देखि सुरु भएर शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर हुने समय २०६३ मंसिर ५ गतेसम्म बेपत्ता हुनेको सङ्ख्याको पहिचान, बेपत्ता भएका व्यक्तिको परिवारलाई राहत एवम् क्षतिपूर्ति लगायतको सुविधा उपलब्ध गराएकाले अबस्था थाहाँ पाउन खोजतलास जारी राखेको रेडक्रसका सभापति चित्रकारले बताउनुभयो ।


रेडक्रस सोसाइटी नुवाकोटको कोषाध्यक्ष एवम् बेपत्ता भएका व्यक्तिहरुको खोजतलासको लागी पहल गर्दै आउनुभएका श्रीराम पाण्डेको अनुसार सशस्त्र द्धन्द्धको समयमा नुवाकोटबाट २३ जना व्यक्ति हराइरहेको रेडक्रसको अन्तराष्ट्रिय समिति आसिआरसीमा सूचिकृत गरिएको छ ।


     २०५२ सालबाट सुरु भएको सशस्त्र युद्धमा सरकारी, गैह्रसरकार तथा सार्वजनिक सरोकारका अरबौ रुपैयाँ मूल्यका ध्वस्त भएका संरचनाहरुको अझै पुनःनिर्माण समेत नहुदाँ द्धन्द्धको घाउ बिसर्न  शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको १३ वर्षहुन लाग्दा पनि अझै झस्काइरहेको छ ।


    बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको छानबिन गर्न आयोग गठन भएको लामोसमय प्रभावकारी उपलब्धी हासिल गर्न नसक्दा बेपत्ता पारिएका आफन्त हराएका व्यक्तिको प्रतीक्षामा नै रहेका छन् ।
      विस्तृत शान्ति सम्झौतामा ६० दिनभित्र बेपत्ताको स्थिति सार्वजनिक गरिसक्ने उल्लेख गरिएपनि त्यसके लामो समय हुदाँ पनि सरकारले ‘सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोग र ‘बेपत्ता छानबिन आयोग गठन गर्दा न्याय पाउने आशामा रहेकाहरु त्यसले पनि गतिलिन नसक्दा निराश बनेका छन् ।


सशस्त्र द्धन्द्धमा नुवाकोटबाट २२ जना बेपत्ताको परिवारले राहत पाएपनि रेडक्रसको अन्तराष्ट्रिय समितिले २३ जना रहेको तथ्याङ सार्वजनिक गरेको छ । तथ्याङ्कमा पनि पछिल्लो समय फरकमतहरु आइरहेका छन् ।


सङ्ख्याको विवाद अन्त्य गर्दै पीडितलाई प्याकेज मार्फत राहत वितरण गरी द्धन्द्धका पीडालाई अन्त्यको पहल गर्न सरकार सक्षम बन्न सक्नुपर्ने रेडक्रस नुवाकोटका मन्त्री हरि श्रेष्ठले बताउनुभयो ।


‘बेपत्ता सम्बन्धि अन्तरािष्ट्रय दिवस’को अवसरमा आयोजित कार्यक्रमा बेपत्ता भएका व्यक्तिको परिवारका सदस्य, शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई प्रमुख मदनकुमार थापा, प्रहरी नायव परीक्षक भिमलाल भट्टराई, रेडक्रसका पूर्वसभापति रामप्रसाद जोशी लगायत बेपत्ता भएका व्यक्तिको अबसथा थाहा पाउन पहल गर्दै आएका रेडक्रसकर्मी लगायतको सहभागिता रहेको थियो ।